Utstillinga

Igjen viser eg fotografi i dette fine galleriet utanfor alfarveg. Lokala minner mest om eit gamalt bedehus, veggane er måla lyse. Utstillinga tek seg godt ut og eg tenkjer ikkje på om det er bra nok. Eg skal sitta her i to timar kvar dag i nokre veker. Å sitta her høyrest kjedeleg ut, men er det ikkje. Det vert rom for meditering. Livet legg seg i ein tilstand av dvale og tida renn fort. 

Eg prøver å skriva ned nokre ord. 

I vintermørket utanfor hastar skuggar forbi, travle. Eg byrjar filosofera over galleri og utstillingar. Tenker på holemaleria i Alsace, laga av eit menneske for tretti tusen år sidan. Teikningar av dyr, i lag utanpå einannan, langt inne i ei grotte. Denne mannen (av ein eller annan grunn tenker eg på han som mann) var nok ein viktig person, ein sjaman som kunne skapa magisk liv med mold og kol på ein steinvegg.

Bileta mine verkar nesten like utilgjengelege i dette galleriet som dei i grotta i Alsace, eg innbiller meg at det er litt magi her òg. For mange er slike kunstgalleri noko ein nødig vil innlata seg med. Folk har ikkje tid til slikt. Magien i liva våre er borte, overfløymde som me er av allslags visuelle uttrykk.  Det overnaturlege finn ein helst på TV. i Åndenes makt.

Ny forsyning

Eg hadde nesten gjeve opp favorittområdet «mitt». Dei siste åra er det sakte men sikkert blitt tømt for metallavfall og anna rusk og rask. Eg stikk innom av og til, som på refleks, eller som på imperativet: gje aldri opp.

Og forsyne meg, det var litt å finna sist eg var innom. Dei som kjem med nytt skrap må ha lese tankane mine. Lite lys og kaldt, og ja, eg skulle hatt stativ og eit anna kamera. Men det er betre å ta bileta der og då enn å risikera at motivet er borte når eg kjem kjem att med fullt utstyr og pelshue. I motsetnad til dyre- og fuglefotografen veit eg at motiva mine står i ro. Utfordringa er å finna dei og å få fram essensen i noko som i utgangspunktet ser vonlaust ut.


Bred dina vida vingar

… heiter det i ein svensk song. Uttrykket er religiøst, og passar i grunnen ikkje til desse bileta.

Men først, dette er innlegg nr. 200 sidan denne bloggen vart oppretta. Det har vore fotobloggar meir kortliva enn denne. Eg feirar med te og eit par kakekjeks.

Og så til vindmøllene på Fitjarfjellet. Det første fotoet er av to bambusblad, med eit samla vengespenn på 7 cm. Motivet har ein viss slektskap med foto nummer to. Men på ei kommersiell mølle er kvart blad på ca førti meter. Eg  var blant vindmøllene ein gong i fjor òg, men måtte gje tapt for regnet før eg kom til topps. Denne gongen var det kald vind og drivande skyer. Har du sett éi vindmølle, så har du sett alle. Og like monotont svisjar dei rundt så sant vinden er lagleg.

Sist var himmelen grå og danna eit anna bakteppe enn denne gongen. Når eit fargefoto vert gjort om til svart-kvitt, kan du sjonglera med alle fargane På det øvste av dei to nederste er blått kraftig mørkna, og gult (graset) er lysna. På det andre er begge fargane lysna.

No er møllekvoten fylt for lang tid framover.


Fellesnemnaren

Nokre dagar når eg går tur, kjem mosjonen i første rekkje. Fotograferinga blir tilfeldig. I beste fall oppstår det ein fellesnemnar som ikkje er tilsikta. Desse bileta frå sist veke er tekne i småregn eller skodde, og då er det nesten uunngåeleg at silhuettane dominerer. Dei er mest som skrifteikn, enten dei står mørke mot lys bakgrunn eller lyse mot svart bakgrunn. Dimensjonane varierer også sterkt. Det er teikn som brytest ned av naturen sjølv, i varierande tempo.

Dagar med såkalla drittver er like utfordrande som solskinsdagar for somme av oss.


Kva skal fylla eit foto?

Hittil i vinter har det vore vanskeleg å hosta opp nokon entusiasme for totgrafering. Eg les fotobøker og -tidsskrift for å bli inspirert. Så ser eg ut vindauga, og der er alt hundre gonger tristare enn det eg ser i blad og bøker. Men dei få gongene sola og frosten har gledd meg, så har eg trass alt kome heim med med noko som er blitt arkivert. Til arkivet, til arkivet… det er nesten som eit mareritt. Eg har to foto på vegg heime. Det eine av dei er ikkje ein gong mitt.

I dag las eg eit råd eg har høyrt mange gonger: Bannlys detaljar i motivet som ikkje gjev meining i biletet. Ver kritisk til det du ser i søkjaren.

Som motsats kan det vera verdt å minnast det Roland Barthes seier om den vesle, uvesentlege detaljen som dreg auga til seg, og som beint fram kan irritera; det er stundom nett den detaljen som kan gjera biletet verdt å sjå.

Bileta her er frå sist veke.


Gangfelt er gode å ha

Det finst dagar som er 110 prosent gråe, eller som turkameraten seier: det finst ikkje stor nok blendar til slikt ver. Men i staden for å gå på veggene heime, køyrer eg til sentrum i den vesle byen. Regnet er moderat, men saman med vind, kamera og paraply er det ein dårleg kombinasjon. Motiva er så daglegdagse og kjedelege at ingen bryr seg om dei. Når eg kjem heim er knapt nokon av bileta verdt å ta vare på. Eg slår fast at vind er greitt, regn er ugreitt.

Eit handlesenter gjev livd både for meg og mannen med stokken. Ingen av oss har tenkt oss inn på Burger King. Like ved bilen kryssar eg gata i eit gangfelt. Opp med paraplyen, fram med kamera, blendar 2,8.

To dagar før oppsøkte eg eit motiv som eg såg for ti år sidan, og som i tida seinare har vakse seg finare og finare for mitt indre blikk. Det var ein av dei sjeldne gongane eg hadde med stativ. Men motivet hadde falma på desse åra, og hamna i den digitale søppelkorga. Men om turen er aldri så mislukka kan det henda eg finn småting på bakken. Dei tek eg med meg heim og gled meg til å fotografera dei under kontrollerte forhold. Då har eg litt att for strevet.


Det kalde og vakre

Gårsdagen – 1.nyttårsdag – kom som ei gledeleg overrasking. Snøen låg lett i landskapet og skapte den visuelle opplevinga eg elskar på denne tida av året. Eg kunne gå rett inn i det praktfullt banale. Måtte det vara! tenkte eg. Måtte det bli kaldare!

I dag er snøen borte. Regnet kjem i kraftige byger. Så det blir lesing av mørk litteratur («Fluenes herre»), kakebaking og lytting til vedunderleg og langsamtflytande klunkemusikk. Det er ingen tittel på omslaget, men musikken er av Keith Kenniff. På innsida av omslaget er det ein stygg drapshistorie som eg ikkje får til å stemma med musikken.

Me må stundom ned i mørkret for å kunna setja pris på lyset. La ikkje noko bli sjølvsagt, ikkje ein gong den lett snøpudra naturen.


Mjukt og hardt

Fotograferinga er minimal på denne tid av året. Gløden er ikkje på topp. Men dei er i alle fall ferske, dei to enkle motiva som ligg ved her. Eg er fascinert av Harry Callahans forsøk med enkle plantedelar mot lys bakgrunn, og mange andre (og eg ) har hatt glede av same type motiv. Eg vonar å kunna reindyrak temaet neste år både i minus- og plussgrader.

Det andre er rim på ei svær jernplate.

To bøker er det blitt i år, med is og tre som tema. Det er svindyrt (alt er relativt), men nokre gleder skal ein ha. Gleda ligg i å ta steget frå tanke til handling, å ha tru på at bileta er gode nok til ei bok, og å sjølv ta ansvaret for utforming av bøkene. Så får det våga seg om opplaget berre er på to til fem ekksemplar.

God jul og godt nyttår til de som følgjer bloggen!


Betty

 

Fyrste gong eg såg dette biletet måtte eg straks finna ut kven som hadde laga det, så flott som det var.  Biletet, det heiter Betty, er eit maleri, måla i fotorealistisk stil. Skaparen er Gerhard Richter, ein av de mest kjende tyske kunstnarane etter krigen. 

Richter er i dag ein eldre mann. Med ein stor og omfattande produksjon har han sett djupe spor etter seg, og påverka ein heil generasjon av kunstnarar, skal ein tru kunstleksikona. Nokre av arbeida hans er omstridd av kritikarane, fleire meiner kan bikkar mot klisjèane.

Richter er allsidig og har arbeida både abstrakt og (foto)realistisk. Påverknaden frå fotografiet skin ofte igjennom. Han har uttalt at etter krigen har fotografiet blitt viktigare enn maleriet, og at maleriet bør streva etter å facinera like mykje som fotografiet. Enkelte kritikarar viser til Richter som døme på det som har hendt maleriet i etterkrigstida. At det har blitt mindre viktig som kunstuttrykk.

Men tilbake til Betty. Ho er som sett gjennom eit kameraobjektiv med tydeleg djubdeskarpe. Det er ei kvinne i ei slåande kvit drakt med raude blomar, fanga akkurat i det ho snur seg vekk. Eit portrett utan andlet, det er drakta ein først legg merke til. Eg må lura på posituren, kvifor er ho fanga akkurat når no snur seg? For meg er Betty ei hyllest til fotografiet. Den fryste augneblinken si gåte. Det var ei av dei første bileta eg såg som fekk meg hekta på kunst. Og på fotografi.