tag:obsfoto.posthaven.com,2013:/posts Obsfoto 2019-10-13T15:56:27Z Olav Bjørkum tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1465610 2019-10-13T15:56:26Z 2019-10-13T15:56:27Z Det nære og det nye

Eg bladde gjennom eit glansfullt nummer av «Outdoor Photography» ein dag. Eg vart misunneleg på alt det vakre eg såg, og tanken på å pakka saman og gje vekk fotoutstyret var snublande nær. Det var briljante foto av mektig natur og av små ting. Det slo meg, då eg fekk summa meg litt, at dette var Barbie-dokke-versjonen. Fotografane brukar digitale verktøy for å sukra bileta. Eg tenkte at det var ikkje slik dei såg det, og då treng dei hjelp. Dei fleste foto er falske, og ikkje berre i overgangen frå det tredimensjonale til det todimensjonale. Eg kan lesa meg trøytt på lærde refleksjonar om fotografi; no sist Siri Hustvedt i «Livet, tanken, blikket», ei bok til mykje ettertanke. Eg går kanskje under radaren om eg held meg til det enkle og banale. Må vedgå at eg strør litt sukker på, eg òg.

Eg går ikkje så mange hundre meter før eg finn det eg leitar etter, og det eg ikkje leitar etter: Ein vask, fire doar (gjengangar), ein vegg, og ein vegg til. Har hatt litt dårleg samvet for dei doane, men då eg endeleg spurde sjefen for røyrleggjarbutikken var det heilt greitt. Og doane skal knusast likevel.



]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1464025 2019-10-08T14:03:13Z 2019-10-08T14:03:14Z Seriefotografen

Det er meir omfattande enn dette, men det er eit døme på at eg leitar etter fleire motiv med liknande karakter når eg først har funne eitt. Dette er spor på jarnbjelkar. Eg trur eg søkajer opptak på ein eller anna kunstskule.

Ikkje det, nei.

I boka «Kamerakuren» seier lækjar og fotograf Torkil Færø at trongen til perfeksjonisme kan vera eit problem: «Hvis resultatet på død og liv må være perfekt, blir det vanskelig å komme i gang. Derfor er det så viktig å like og sette pris på den prosessen det er å fotografere, mer enn selve resultatet.»

Han tar også med  eitt sitat av Edward Munch: Dette kan bli et riktig godt bilde med tiden. Det mangler bare noen små feil for å bli riktig godt.

Denne bloggen hadde ikkje eksistert om kravet var perfeksjonisme.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1460807 2019-09-29T12:33:33Z 2019-09-29T12:33:33Z Fred og ro – skit og lort

Når sivilisasjonens lydar vert for påtrengande, reiser eg til ein stad der eg finn den fullkomne freden. Eit industriområde, eller det som i dag kallast ein næringspark. Først ruslar eg blant merkverdig vrakgods og finn mykje snadder for kamerabrikka. Ingen hast. Bilen står ved sjøkanten. Eg set meg inn, lar vindauga stå ope, skjenkjer te frå termosen og finn fram ein lefsepakke. Stille; eg er det einaste mennesket her.

Alt kan fotograferast, heiter det. Eg har aldri tenkt at griseriet i ein tom avfallskonteiner var noko fotomotiv, men eg fall for desse tre. Dette må vera venterommet til Dante's helvete, tenkte eg. Men dei har ein vitalitet som er vanskeleg å forklara. På den andre sida – lågare ned i næringskjeda er det ikkje mogleg å koma. Likevel, det ulmar av mikroliv der nede, sjølv om det kan ta fleire hundre år før alt er nedbrote.

Ein annan type kontainer er seksjonert for avfall som skal resirkulerast. Eg kan ikkje berre gå framom. Eg må inn. Og kva finn eg inst i mørke kroken, om ikkje ei frodig bregne som liknar på sisselrot? Kva har du her å gjera? Det må då finnast vekseplassar som er kjekkare enn dette? Men som det heiter: Bregnas vegar er uransakelege.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1451857 2019-09-04T18:18:11Z 2019-09-04T18:18:11Z Repetisjonen

Når eg med liv og lyst (kanskje også litt ulyst) går inn for eit tema, så blir bloggen prega av det. Det er grenser for kor mange grinder som er interessante, og like eins er det grenser for kor mange forfalne hus eg kan presentera. Men begge deler viser endringar i samfunnet som kan vera problematiske. Grindene står for eit agrikulturelt fenomen som er i ferd med å bli borte, og hus i forfall viser at mennesket har fått god nok råd til å la verdiar gå til helvete. Eg kjem til å leita etterer grinder og forfall ei stund til, samstundes som eg må sjå etter motiv som kan vera meir positive.

Det kan vera greitt å spe på med ein smule humor. La no ho Ulla få nyta dei få årsmøta ho har att. Sverre var ein så gild og gjæv kar i bygda at han fekk eit eige rom på pensjonatet. Då Sverre var borte gjekk det også nedover med pensjonatet.

Det siste fotoet viser ein løeruin, men det viktigaste med biletet er kontrasten med himmelen. To tema kombinert; himmel og forfall.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1444335 2019-08-13T16:36:22Z 2019-08-13T16:36:22Z Når jakta tek overhand

Eg tenkte ikkje eg skulle bli så fanga, men no jaktar eg grinder både sør og nord for Bergen. Kanskje er det også nokre innafor byens grenser, for alt eg veit. Nyleg hadde eg ein todagars  og utbyterik tur til Nordhordland saman med ein svoger. Me kika ut glaset på kvar vår side av bilen medan køen bak oss vart lengre og lengre. Hadde gode vandringar, prate- og matpausar. Veret var på sitt finaste, endå det ikkje var optimalt (grått). Det vart alltid ein god prat med folk me møtte, enten ute på eit jorde eller på ein kafé.

På slike turar er det lett å falla for motiv som ikkje høyrer med til temaet, men det er godt med variasjonar. Både skyer og vegar er tema som alltid ligg i bakhovudet. Tida blir knapp når alt dukkar opp nesten samstundes. Det er lov å gle seg til fleire slike turar.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1439017 2019-07-30T11:55:07Z 2019-07-30T11:55:07Z Ord over grind

– Du går fram til mi inste grind / og eg går fram til di / Innanfor den er kvar av oss einsam, / og det skal vi alltid bli. – Aldri trenge seg lenger fram, / var lova som galdt oss to. / Anten vi møttest tidt eller sjeldan / var møtet tillit og ro.

Halldis Moren Vesaas tenkte ikkje på fysiske grindar då ho skreiv diktet. Dei eg ser i jordbrukslandskapet er ein del av stengslet mellom beitemark og innmark og vegar. Nokre av dei har framleis sin misjon, andre står der av gamal vane. Grindane vert borte etter kvart som jordbruket endrar seg. Eg såg dei ikkje før eg tok til å sjå etter dei, og då dukka dei opp overalt.

Grindar er bygde over nokre få grunnformer. Den vanlegaste er ei rektanguiær ramme med hønsenetting og ein diagonal avstivar. Som fotomotiv er dei einsformige; eg må stola på variasjonar i lys og landskap. Nokre sauer eller ei ku hjelper på. Det endar som med det meste i fotografiet – det er lite att når sorteringa er gjort.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1434373 2019-07-19T12:21:46Z 2019-07-19T16:20:38Z Guds straff

Nyleg var eg i Vikøy kyrkje i Kvam. Kyrkja har ei viss historisk interesse, men ei brosjyre som er lagt ut i inngangspartiet utelet viktige opplysningar. Du må gå til internett for fleire detaljar. Ei stavkyrkje i elendig forfatning vart riven i 1836. Ei ny kyrkje var på plass eit par år etter. Kven var arkitekten? Internett trør til: Hans Ditlev Franciskus von Linstow; same mannen som teiknna det kongelege slottet i Oslo. Rett nok er Vikøy kyrkje reist etter ei typeteikning, slik Rødlandshusa vart det for ein del tiår sidan, men likevel.

Altartavla er frå 1633, men kom på plass i den nye kyrkja først i 1985. Hovudmotivet er Jesus på krossen. Under dette er det to mykje mindre motiv som du må trø over altarringen for å kunna studera nærare. Kunstnaren er ikkje nemnt for nokon av maleria. Det første viser Jesu dåp i Jordanelva. Det merkelege er ei mor som sit på elvebreidda og ammar eit barn.

Det andre biletet viser koparslangen i øydemarka. Israelittane synda så fælt på vegen frå Egypt at Gud sleppte laus giftslangar mellom dei, og mange døydde. Men Gud angra. Han fekk sett opp ei stong med ein koparslange på. Alle som vart bitne av ein slange kunne berga livet ved å sjå på koparslangen. Det slår meg at Gud straffa israelsfolket ganske hardt mange gonger gjennom historia.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1428754 2019-07-07T12:02:07Z 2019-07-07T12:02:08Z Modern Times

Ein gong, kanskje for femti år sidan, var denne tapeten på moten. Det er frydefullt, og sjeldan, å koma inn i eit slikt hus. I vår tid vert det annonsert med «Årets interiørfarge». Så kortvarig er det. Den gongen hadde dei ikkje råd til å skifta tapet kvart år. Kanskje hadde naboane tilsvarande tapet, og då følgde ein med tida. Her har huseigar gitt blaffen, utilsikta til glede for fotografen. Det som heng på veggane er også tidstypisk. Og kvifor ikkje? Huseigaren har vakse opp med dette og vent seg til det. Det er viktigare ting å bruka tusenlappane på enn ein boks off-white-maling. Til dømes nytt kamera. Hadde eg kjøpt dette huset ville eg nok ha skifta tapet straks, før interiøret vart freda. Ein ting er å vera gjest; noko anna er det å leva med det over tid. For alt eg veit er dette 'feng shui1 om ti år. Det er berre eit spørsmål om å korrigera meridianane sine.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1425763 2019-06-29T08:37:36Z 2019-06-29T08:37:37Z Vandring i utmark

I flaumen av foto dukkar det stundom opp noko som gjev impuls til eige arbeid. Såleis har eg fått mani for grindar. Dei er sjeldan vare i vår tid. Held eg på lenge nok sit eg kanskje att med ti gode grindar. Alt har eit metningspunkt. Denne grinda står på Tysnes.

Nokre bilete kan planleggast i dagevis. Andre varer berre nokre sekund. Eg ville kanskje ikkje tatt vare på motiv nummer to hadde det ikkje vore for anda nede til høgre. Det er eit mørkt og dystert foto, men eg har sett det mørkare enn dette. Fuglen gjer det heile litt fredfullt. Her er eit stille liv trass i at skogen er fjerna. Det er trasig å gå i terreng der hogstmaskiner har herja. Her er det lett å snubla og i verste fall skada seg. Slikt terreng kan likevel gje opplevingar som manglar på godt tilrettelagde turvegar. Eg har glede av dei lange pistrete bjørkene som skogsmaskinene ikkje har brydd seg med å fella. Dei har kjempa seg opp mellom graner, godt verna mot uver. Så er brått alle skytsånder borte, og dei veit ikkje si arme råd. I freda skog er det ingen som plagar vegetasjon. Der går livssyklusen sin gang utan motorsager. Der er eit yrande og mangfaldig liv som kan vera vanskeleg å sjå med berre auga.

Det viktige for ein fotograf (som meg) er å få vera i fred og gjera 'arbeidet' i meditativt tempo. Når eg set ned farten oppdagar eg gjerne ting som elles ville gått meg hus forbi.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1419596 2019-06-12T17:42:49Z 2019-06-14T18:23:01Z Overfloda

– What thou lovest well remains / the rest is dross / What thou lov'st well shall not be reft from thee

(Ezra Pound, sitert i boka «Sally Mann A Thousand Crossings»)

Eg er ikkje den som har flest foto på harddisken, eller på smarttelefonen. Likevel har eg ei kjensle av at det vert for mykje av det gode / middels / dårlege. Ein engelsk fotograf vart nyleg heilt frå seg då alle bileta på smarttelefonen var vekke; minst 10.000… Etter eit par veker prøvde ho å hugsa kva ho hadde mista. Ho kom ikkje på fleire enn pluss-minus tjue. Det som hadde hendt var ingen katastrofe, berre frigjerande.

Kanskje eg skal sletta ei gamal nettside eg har, der det ligg nokre tusen foto av, etter kvart, historisk verdi, blant anna frå kulturhendingar. Så viste det seg at eg ikkje hugsa passordet. Ein eller annan datafreak må vel kunna hjelpa meg slik at eg kan få fjerna alt. Verda greier seg utan.

Det er på tide å ta det langsamt. Eg har fått eit Minolta Autocord 6x6 toøygd kamera. Kanskje det er starten på noko. Kjøpa film, framkalla.

Danmark er greitt så lenge det er utanom turistsesongen. Det øvste fotoet er frå Løkken på Nordvest-Jylland. Ei uendeleg rekkje av det eg reknar med er badehus, ventar på invasjonen.

På ein del av åkerlandet i Danmark vert det dyrka knallgul raps, som er ein svært fotogen oljeplante. Eg valde heller ei bilete av noko som truleg ikkje skulle vore der – mengder av løvetann i frø. Eg likte det. Det tredje fotoet snakkar for seg sjølv. Eg hadde tid til å kvila i ei sanddyne og la skyene drive over Kategat.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1415779 2019-06-02T19:14:57Z 2019-06-02T19:14:57Z Hus utan von

Ein stad på Vestlandet fann eg dette huset, langt utanfor allfarveg. Gefundenes fressen, som det heiter på norsk. Eller med Ari Behn: Trist som faen. Han tenkte på andre ting enn hus som ramlar saman. Det er rart at ting som er triste for nokon kan vera til glede for andre, ein fotograf til dømes.

Huset har stått tomt i mange år, og går sin undergang sakte men sikkert i møte. Før eller seinare vert det rive. Det var ikkje verre (ille nok) enn at eg kunne smyga meg inn den øydelagde ytterdøra og oppleva restane av eit enkelt liv med klassisk billege møblar og billegt utstyr elles. Nokre gamle portrett på veggane. Eit stramaibroderi av den lokale kyrkja. I kjøkenskapet nokre koppar som kunne vore arv etter bestemor. Og meir. Sjølv når huset truleg kunne vore berga, var det kanskje ikkje godt nok for ein ny generasjon, eller dei flytta frå bygda og hadde ingen til å overta.

Det er med blanda kjensler eg fotograferer slike tema. Det er ikkje i mine tankar å henga ut nokon. Eg berre konstaterer og registrerer med vemod historias gang og tidas tann. Velsigna vere dei som hadde sitt liv og vyrke her.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1408586 2019-05-13T14:22:09Z 2019-05-13T14:22:09Z Ukjende kunstnarar

Dei uventa gledene finn eg på stader utan turistar. Eg ruslar på baksida av ein yrkesskule på jakt etter skattar i avfallskontaineren. Her ligg det restar av metall som elevar har skore i. Øvingsobjektet vert kasta i kontaineren når oppgåva er fullført. Eg tenkjer det er leitt å kasta noko så fint. Eg vil ikkje bruka ordet kunst, men det nærmar seg. Eg har sett det verre. Dei som strevar med oppgåvene tenkjer knapt på kunst; utan hadde dei vel tatt arbeida med heim og hengt dei på veggen. Eg fiskar nokre metallbitar opp av kontainaren og tek vare på dei i kameraet.

Her ligg også nokre blokker og plater av aluminium. Heller ikkje desse er meinte å vera til inspirasjon for ein fotograf som tilfeldig dukkar opp. Blokkene er tunge å flytta på, så eg må leita etter dei beste vinklane slik dei ligg, og prøva å få ein god komposisjon av form og valørar.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1405480 2019-05-05T12:51:39Z 2019-05-05T13:16:11Z Fri kunst

Din tanke er fri, syng dei borgarlege konfirmantane. Nei. Din tanke er styrd av alt som er putta inn i hovudet ditt, bitar av eit enormt tankegods som har vore tenkt før di tid. Eg tenkte på det då eg såg masterutstillinga til kunststudentane i Bergen nyleg. Den digitale teknikken tek meir og meir over; den er vår tids pensel og palett. Betre eller verre? Kven veit. Eg gjekk glipp av opninga, der det sikkert var sagt mange kloke ord om kva studentane tenkjer om kunsten og samfunnet. Eg greier ikkje lenger tolka det som er framfor meg utan å bli det fortalt. Eg ser at mange studentar er fagleg dugande, men bortsett frå det står eg bom fast.

I sist blogginnlegg viste eg nokre husruinar, og her tek eg med ein til, eit stabbur som beint fram var overdådig i alt sitt elende. Desse forfalne husa minner om Utløa til kunstnaren Marianne Heske, som ho fekk stilt ut i Paris. Kva var kunsten i det heile? Idéen.

Eit av verka på masterutstillinga minner om ei forstørra utgåve av noko som nett er kome frå endetarmen. Eit anna verk er ein spiralisert stav som lener seg mot veggen; arven etter den kjende kunstnaren Jan Groth er tydeleg. Same kva tolking eg kjem med vil det truleg vera urettvist mot masterstudentane.

Same dagen var eg innom Kode 4. Med unntak av dei faste utstillingane var vegger og golv så velsigna frie for kunst at romma vart nesten vakre. I det store overlysrommet stod det att litt søppel som eg tykte var storveges. Den fremste installasjoen bør innlemmast i dei faste samlingane til galleriet.

Slik kan ein kle av keisaren og tru ein sjølv er fri. Men det er ingen som er meir bundne av konvensjonane enn me amatørfotografar, og det er ingen som utfaldar seg med så stor glede.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1402834 2019-04-28T09:06:29Z 2019-04-28T09:06:30Z Freden i forfallet

Det var fine påskedagar. Alpinbakken er ein framand stad for meg. Brukar eg bilen, så er det for å koma dit freden rår og eg ikkje ser eit menneske. Parkera, og gå. Det er fullt mogleg å oppleva slike stader også der det er bråk og mykje folk i kvardagen, men tomt når helgefreden senkar seg.

Eg vert tiltrekt av hus i forfall. Kvifor var det ingen som brydde seg då forfallet sette inn? Kvifor er det ingen som fjernar ruinen når det ikkje er noko veg attende? Kor lang tid går det frå eit hus er nytt til det blir borte av seg sjølv? Kven budde der, kva krangla dei om, korleis levde dei kjærleiken? Ved å titta gjennom eit knust vindauge kan eg sjå restar av ein svunnen kultur; eit åkle eller ein fin slagbenk som tyngjest under vekta av samanbrote tømmer. Alle husa på bileta nedanfor er så øydelagde at det nærmar seg det praktfulle. Dei er på topp i sitt fall.

Nær nokre av husa var det ikkje eit menneske å sjå. Der det er hus like ved er det naturleg å spørja om lov til å fotografera. Gjer det klart kven du er, kva ærend du er i, kva bileta eventuelt skal brukast til. Gjer det også klart at du ikkje aktar å ta deg inn i ruinen. Det kan i så fall bli verst for deg sjølv.

Det hender eg har fotografert moderne arkitektur med like stor vemmelse som eg har fotografert ruinar med vemod.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1399017 2019-04-17T19:34:02Z 2019-04-17T19:34:03Z Nostalgi

Det hender eg reiser til barndomstraktene mine. Det er med lita glede eg opplever korleis infrastruktur og moderne arkitektur øydelegg det som ein gong var mitt doméne. Men det er lite eg kan gjera med det.

Ved dampskipskaien var det i min barndom eit meieri. Bøndene kom med hest og kjerre for å levera mjølk. Eg vart send ut for å kjøpa  mjølk i eit spann som tok to-tre liter. Den som hadde hatt eit kamera den gongen! Så vart det bygt eit nytt meieri som eg knappast var innom, endå det var næraste nabo. Butikkane overtok mjølkesalet. Det nye meieriet hadde også si tilmålte tid. No skal det bli eit fritidshus for ungdom.

Eg sneik meg innafor gjerdet i palmehelga og fotograferte litt. Det var skarpt solskin, men det passa perfekt. På to av bileta er det eit stort kvitt todelt hus i bakgrunnen. Den eldste delen var i si tid ein folkehøgskule som far min bygde og styrde. For tida er den ein del av ein kommunal ungdomsskule. Om kort tid er truleg den også borte for å gje plass til attraktive bustadtomter.

Slik er det å verta heimlaus.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1392176 2019-03-31T19:28:48Z 2019-03-31T20:33:52Z Den rosa skya

På internett finst det ei eiga veneside for skyer; cloudappreciationsociety.org.

Ein av pilarane i manifestet deira er: «Me trur at skyer er for drøymarar, og og at deira kontemplasjon (under skyene) er velgjerannde for sjela. Sanneleg, alle som er opptekne av skyer og korleis dei formar seg, vil bruka mindre pengar hjå psykologen.»

Denne velgjerande rosa skya kom eg over – eller den kom over meg – på ein av kveldsturane  mine langs fjorden. Det var ingen andre skyer der. Ho segla langsamt avgarde og det var stille kring meg. Det var berre ho og eg. Det var mi sky. Eg sto roleg og såg ho endra form og farge etter kvart som sola mista grepet. Så vart ho borte, oppløyst, på høgre side av panoramaet. Der sparde eg ein tur til psykologen.

Det andre fotoet har også (for meg) noko meditativt over seg. Skumringa og regnet er ingen god kombinasjon, så då hjelper det med ein pararply.

Dunkelt er også det siste fotoet; eit forsøk på skogsinteriør. Eg kjem til å oppsøkja denne skogen fleire gonger, i von om at noko fint skal skje.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1388697 2019-03-22T11:25:54Z 2019-06-14T18:22:28Z Eit ballespark

Lokalavisa viste nyleg eit bilete av ei mengd siloballar. Det er ikkje sant, tenkte eg. Korleis kan desse ballane ha unngått mitt skarpe balleblikk? Og kvifor ligg dei på ein avfallsplass? Eit par dagar seinare var eg på veg til eventyret, ekstatisk, for å seia det mildt.

Dei tilsette på anlegget tok venleg mot meg. Men siloballar? Dei var fjerna for lenge sidan. Fotoet i avisa var tatt for ti år sidan. Dessutan var det ikkje gras, men urein jord i ballane. Snakk om å få seg ein på trynet!

For å trøysta meg sjølv viser eg nokre andre ballebilete. Dei grøne med skipet i bakgrunnen har si eiga historie. På grunn av fôrknipa i fjor måtte mange norske bønder kjøpa siloballar frå andre land i Europa. Desse kjem frå Nederland. Der slår dei graset fire gonger i året. Då veks det ikkje så høgt som det norske, og er meir næringsrikt. Slik hadde det seg at dei låg i ei norsk fiskerihamn. Dei svarte nederlandske ballane har ikkje så lang omløpstid, og er ikkje så godt emballerte. Difor får dei eit forsterkande lag med lysegrøn plast etter at dei er lossa i ei norsk hamn.

Ballane dekte av svart nett fann eg på ein spasertur i nærmiljøet.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1384750 2019-03-12T13:11:06Z 2019-06-14T18:22:24Z Konseptet

Det er vanskeleg å forstå kva eit konsept er. I ordbøker vert det forklart som idé, utkast, kladd. Å gå frå konsepta  er det same som å mista kontrollen i ein gitt situajon. Særleg i kunsten er det vanskeleg (for meg) å forstå kva som skjer eller ikkje skjer i eit konseptuelt arbeid. Eit kunstverk kan 'drøfta' eller kritisera ulike sider ved samfunnsutviklinga. Det øvste fotoet viser eit konsept fullstendig blotta for kunstnerisk idé. Einaste tanken er å ta vare på båten. Etter kvart er det eit ork å ta vare på han. Me hiv over endå ein presinng, så held han eitt år til. Så ein presenning til, og etter ei stund har me eit konsept. Båten som framkomstmiddel, gått ut på dato, sløsing med ressursane, misbruk av plast, ureining, forsøpling, eit symbol på overflod, bruk og kast, og sikkert meir til. Slutten på ein draum, men kanskje ein gong, når me har sett ferdig denne fjernsynsserien…

Denne skulpturen fascinerer meg. Han har stått der i fleire år; burde vore freda. Det er lenge sidan eg har sett eit meir utilsikta kaos, eit meir utilsikta konsept. Eg må fotografera det kvar gong eg køyrer framom. Her kan dei faglærde kunstkonseptørane gå heim og legga seg.

Eg har diverre ikkje nok intellektuell kapasitet til å parafrasera meir over verket.

Det andre fotoet kunne vore vist utan forklaring, men eg gjer det likevel. Det er ei steikeplate frå ein kassert komfyr som eg har fotografert før. No var steikeomnen open, så eg kunne dra ut ei av steikeplatene og gjera eit konsept av den. Spør meg ikkje kva meininga med livet er.

Så var eg på fotoferd på industristaden 'min'. Svært seriøst. På veg til bilen ser eg dette metalldreiesponet som eg ikkje hadde hjarta til å forlata. Heim med det. Knips, som det så vulgært heiter. Me som lever for søppel (ikkje av) har det kjekt.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1380915 2019-03-03T19:19:20Z 2019-06-14T18:22:17Z Dårleg ver er bra

I mi tid i det såkalla Forsvaret fyrde eg av nokre få skarpe skot på ei skytebane. Eg veit ikkje kor mange skot Don McCullin har bak seg, men som krigsfotograf opplevde denne engelskmannen kule- og bomberegn nok til å halda seg innandørs resten av livet. Det gjer han likevel ikkje. 83-åringen fotograferer som aldri før på heimlege trakter i det vestlege England. Han mistrivst i solskin, men trivst desto meir i grått og overskya ver. Med sin bakgrunn har han alltid i tankane at han er dødeleg, og at det fotoet han nett har teke kan vera det siste.

Utan samanlikning elles mislikar også eg solskinet som fotografisk lys. Eg har aldri tenkt på det store industriområdet i nærleiken som 'heimlege trakter', men det er vel det då. Ein stor del av bileta mine er frå dette området. I dag var eg der igjen, i fem varmegrader, vind og med litt regn i lufta. Eg veit aldri kva eg finn, men har sjeldan gått tomhendt derifrå. Dette er litt av det eg fann. I tillegg plukka eg opp eit dreiespon i metall frå bakken. Det skal eg fotografera seinare.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1377703 2019-02-24T09:32:51Z 2019-02-24T09:32:52Z Kunst og ukunst

Aud Bækkelund i Kvam i Hordaland er ein allsidig og fantasifull kunstnar. For tida har ho ei utstilling i Kabuso i Øysese. I innbydinga til «Alternative farvann» heiter det at A.B. ser etter poesien i omgjevnadene og i det daglegdagse.

Ho brukar om att ting som elles ville blitt kasta, men som det knyter seg minne til; til dømes ein haug med tommestokkar pent dandert på ein vegg. Distriktet er kjent for både båtbygging og møbelproduksjon. På golvet ligg ei lang remse av kunststoff, som skal minna om ei reise på sjøen.

Utstillinga byd på fotografiske utfordringar. Rommet er langt, med søyler og med vinllar i taket. Lågt dagslyslys kjem inn frå eine langsida, og frå punkt høgt oppe under taket kjem det varmt elektrisk punktlys Det gjev ein kraftig kollisjon i lystemperaturen. I dette tilfellet heng også tommestokkane i ein mørk krok. Løysinga er å slå av taklyset, setja kameraet på stativ og ta biletet over fleire sekund. Andre bilete vart tekne med det elektriske lyset påslått. I datamaskina vart så det gule lyset fjerna, medan det som skulle vera gult vart kalla fram att i neste operasjon. Puh.

Då er det lettare med ein installasjon i friluft og overskya ver. Framleis er det haugar med siloballar på markene. Eg kunne ikkje køyra framom desse kvite, blå, gule og rosa ballane utan å gjera noko med dei.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1374931 2019-02-16T12:59:37Z 2019-02-16T12:59:37Z Vinter – ein gong til

I går var det 12 plussgrader ute. Midt i februar. Eg blir nesten klimahysterisk. Så eg klamrar meg til vinteren litt til, slik han er i si mest enkle, zen-aktige form. Ei veninne seier ho hatar snø. Kanskje eg òg mislikar snøen når eg går på dårleg brøytte vegar i urbant miljø og snøfnugga framleis driv i lufta og det framleis er ein halvtime før eg er heime. Men på sitt beste er snø best.

Eg står på ei bru seks-sju meter over vatnet. Tynne isflak driv sakte med ein straum som eg kanskje ikkje ville ha merka om det ikkje hadde vore noko som dreiv. Heilt stilt. Utan furuskogen som speglar seg på eine sida ville ikkje betraktaren hatt nokon målestokk. Det er ikkje isflaka i seg sjølv som fascinerer, men den sakte rørsla skapt av ei mektig kraft. Hadde eg vore poet så kunne det kanskje blitt noko bra av det.

Tømmerstokken på kaien, enno ein gong. Det viktigaste er å avgrensa motivet til nokre få element og flater som skaper ro.

Fotballmåla kviler også i sin egen fred. Dei har ikkje hatt nettkjenning på fleire år.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1372257 2019-02-09T19:25:49Z 2019-02-09T19:25:49Z Bruk vinteren

Ja, det er kaldt, blåsande, regn, såpeglatt og lite lys. Motiva her er ulike, men med snøen og isen som fellesnemnar. Det øvste motivet har eg venta på lenge. Stråa stod i vatn med små krusningar kring seg. Så kom isen – etter ei stund med smeltevatn over seg. Då var det ut med kamera. Etter to eksponeringar kom regnbyga, men eg fekk det eg skulle.

Når snøen er komen gjer samfunnet sitt beste for at folk og bilar skal kunna koma seg fram. Så tinar snøen, men spora etter brøytebilen ligg att. Eg las nyleg om ei fersk fotobok med vakre snømotiv. Her gjer eg det motsette – travar omkring i eit handlesenter og har glede av dei møkkete små fonnene som framleis ligg der.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1369601 2019-02-02T19:11:09Z 2019-02-02T20:53:14Z I siste liten

Når mørket senkar seg og all von er ute, kva gjer eg då? Murar meg inne og ventar på noko vedunderleg. Og så skjer det. Først kjem det tynne snølaget, så sola, så sundagen. Eg veit nøyaktig kor eg skal. Til Halleraker på Bømlo. Det er ingen parkeringsplass der eg stig av, men pyttsann. Eg jamnar ei grop i vegkanten, og set bilen frå meg berre litt innafor den kvite stripa.

Det er ingen folk der eg går på det kvite teppet Eit svakt sus frå sivilisasjonen ligg i lufta, men eg kan velja å ikkje høyra det.

Sola står rett i andletet. Det er vindstille. Eg likar å ikkje veta kva som ventar meg ein ny stad. Her veit eg kva som ventar. Der står den vindblåste furua. Der står dei to spinkle vindjaga bjørkene. Grupper av strå stikk opp av snøen. Alt er kjent, og alt er nytt. Ikkje noko hastar.

Denne dagen kom i siste liten. Når han først er komen, så veg det opp for mange veker med grumsegramsegrufs. Eg veit eg må heim før eller eiler seinare, men det kan venta til seinare.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1367674 2019-01-27T16:37:52Z 2019-01-27T16:37:52Z Snødyna

Gjestebloggar: Lars Bø

Etter ein del dagar med naken og sovande natur, kom endeleg den kvite og mjuke snødyna og la seg over alt. Det ser ut som vinteren i gamle dagar då eg var berre småguten. Som den gongen er alt det grå og triste omskapt til runde, reine og kvite former. Slik vert det til vårsola kjem og forundarleg nytt liv bryt fram med farge og kraft.

Det første biletet er bubilar i vinterdrakt - slikt såg eg ikkje som smågut; det andre er gravsteinar..


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1361023 2019-01-07T15:41:03Z 2019-01-08T20:18:22Z Sally

Den amerikanskje fotografen Robert Adams (ikkje Ansel, slik det har stått her på bloggen nokre dagar) hadde ein hund som heitte Sally. Turkameraten min  – ihuga fotograf – hadde også ein hund som heitte Sally. For eit par dagar sidan kom Sally i hus, boka om Sally Mann, den kjende amerikanske fotografen: «A thousand crossings». Eg veit ikkje om Mann har hund, men ho har eit fotografisk livsverk som kan pusten frå den mest bornerte.

Eg må vedgå at eg kjøpte boka for å læra, og kanskje gå i fotspora hennar, men ser at eg har like stor sjanse til det som ein snøball  helvete. Det er lite produktivt og ganske dumt å ikkje gå sine eigne vegar. Eg kan likevel ikkje fri meg for at bileta til Mann sit i bakhovudet. Det gjorde ho då eg plaska ute i regnet i dag med kamera og paraply, noko eg ikkje gjer til vanleg. Det var mørke midt på dagen, men ikkje i same tyding som i romanen med same namn. Med stativ går det meste bra (det øvste biletet). Blendaren er vid open.

Det midterste fotoet er tatt med eit lommekamera, og også her med med vidopen blendar (1,8). Eg har gått same ruta fleire gonger, men merkeleg nok ikkje sett motivet. Det nedste fotoet er frå ein av dei turane kameraten og eg går oftast. Kameraet er til å putta i lomma. Dersom ein legg litt pengar i eit lite kamera er det vanskeleg på ei nettside som dette å sjå skilnad på prestasjonen til dyre og rimelege kamera.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1357563 2018-12-27T14:33:14Z 2018-12-27T14:33:15Z Endeleg ein som forstår

På den svenske nettsida meritwager.nu kom eg over kunstnaren Walter Ihrenbrink. Difor viser eg biletet av doane enno ein gong, i ny og utvida utgåve.

Ihrenbrink fascinerte meg, men eg kom etter kvart til at han truleg ikkje eksisterer, sjølv om nokre av arbeida hans er viste på nettsida. Eg skreiv til Merit Wager og bad henne fortelja litt om Ihrenbrink. Tilbakemeldinga var svevande og ullen, og gav ingen haldepunkt. Eg takka for svaret og la ved fotografiet av dei møysommeleg arrangerte doane.

Så fekk eg nytt svar, som eg siterer her:

«Bäste Olav Bjørkum!

Jag bad Waldemar Ihrenbrink titta på den fantastiska installationen av porslinsföremål. Detta här är hans syn på konstverket:

Tack för bilden av ett epokgörande konstverk som jag förstår kommer at förpassa de flesta nu utställda installationer til konsthistoriens bakgård.

Iden bakom iscensättningen berör mig djupt – här är det någon som vågar att bryta de mest fatlåsta tabun som omgärdar vår alltför rigida sällskapskontext. En toilet är en toilet är en toilet, tänker du. Ingalunda säger jag, nu när den har upphöjts og antar metafysiska fomer.

Tänk bara på kompositionen – jag er övertygad om att objekten grupperar sig kring det bruna locket – åldermannen så att säga. Här ser vi en klar förbindelse kring pygmearnas liv i Kongobäckenets djungel, ingen jaktexpedition utan ett samråd och en samling kring åldermannen. Just förbindelsen av det basala avföringens avhändande och deponering, parad med et intimt samråd kring livets mest påträngande frågor ger hela installationen djupt mänskliga dimensioner.

Men om du tillåter en rent personlig reflektion, så er nok verket måhända en aning svårsält – att ha den i et vardagsrum kan, även hos den mest inbitne konstkännare, kanskje kännas främmande.

Å andra sidan om verket förpassas til ett mera anonymt utrymme, kan det förleda individer som inte ser storleken i verket til ytterst pinsamma aktioner som nog tyvärr inte gagnar konsten.

Med vännlig helsning,

Waldemar»

Det var eit smigrande svar, som gjorde meg endå meir overtydd om at Ihrenbrink ikkje finst.

Same dag som eg fotograferte doane fann eg ein haug med kasserte sveisehanskar i ein kontainer, og samstundes nokre jernplater med sveisespor.

Så ønskjer eg mine ein eller ti følgjarar, og bidragsytarar, eit godt nytt år.



]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1353877 2018-12-15T21:14:19Z 2018-12-15T21:14:20Z Rimkåpa

Stundom varer det berre éin dag. Rimet dekkjer naturen, og så er det borte. Det er ei frygd å vandra på turstiane ein slik dag, å fortapa seg både i heilskapen og detaljane. Det er ikkje skapt av eit medvit – det er blitt.

Den svenske kunstnaren Waldemar Ihrenbrink måla mellom anna eit heilsvart kvadratisk bilete, og eitt heilkvitt. Kritikarane let som dei skjøna seg på maleria, og kom med merkelege og uforståelege utsegner.

Ihrenbrink sa berre at eit kvitt kvadrat er eit kvitt kvadrat er eit kvitt kvadrat. – Om du ser ein 'ekte' Ihrenbrink med berre den minste antyding til motiv, så er det ei forfalsking. Eg blir lei meg når kritikarane prøver å finna ei djupare meining i mine ikkje-eksisterande kunstverk, sa han.

Eg var glad eg ikkje var i Syden den dagen naturen kledde seg i kvitt utan at det hadde falle ei einaste snøfille, og utan intensjonar. Heller kalde fingrar enn solbrent rygg.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1351530 2018-12-08T21:47:46Z 2018-12-08T21:47:47Z I flomålet

Gjestebloggar: Lars Bø

Mange i Noreg har sjø og strand som ein viktig del av livet. Stranda er ofte lett tilgjengeleg. Det er hit mange tar turen for å slappa av, leika og oppleva fred og ro. Sjøen har ei magisk kraft som påverkar vårt indre. Lyden av bølgjene som rullar mot strand eller brusar med stor kraft, må berre opplevast. Og det er lett å bli sitjande lenge.

Flo og fjøre gjer det ekstra spennande. Delar av landet vert vekselvis gøymt og vist fram. Samstundes har me dei speglande eigeskapane til vatnet. For den fotograferande er dette svært spennande. Sjølv vert eg dregen til stranda titt og ofte, og brukar mykje tid der. Det er alltid noko nytt å oppleva. Barneborna vil gjerne vera med.

Her har eg plukka fram nokre glimt frå året som snart er omme. Eit gamalt gjerde som veks og søkk i sjøen, og like ved ligg 'gullklumpen' som dukkar opp ved fjøre sjø. Ein kai viser seg fram med pålar og algevekst. På ein båttur langs stranda dukkar 'Atlantis' opp. Ved svaberga fløymer ålegraset utover sjøen.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1349347 2018-12-01T19:05:49Z 2018-12-01T19:05:49Z Alt kan fotograferast

– Alt kan fotograferast, ifølgje dei store fotografane som har fått legendarisk status. Det skriv eg gjerne under på, men kva med resultatet? Er det mogleg å få dei mest banale motiv til å skina? Ja, det hender, utan at eg vil ta mine eigne fotografi til inntekt for påstanden. Det er moro å leika oppdagaren; å sjå spor av det store i det små. Å oppdaga ei samling øydelagde doar får tankane til å arbeida. Korleis nærmar eg meg denne porselenshaugen på ein måte som får han til å stå fram, om ikkje skinande, så i alle fall på ein måte eg er nøgd med sjølv?

Denne laurdagen har eg nærma meg svært ulike motiv. Aluminiumsplata fann eg i ein konteiner med metallavfall – ein konteiner eg tittar oppi kvar fjortande dag. Det var eit jernstykke der som eg må ha bilen for å få med meg, så eg måtte nøya meg med den vesle plata på 8 x 10 cm. Det var for dårleg lys ute, så eg fotograferte henne inne i lampelys.

Plantedelar er gjevande å utforska, og stundom er det verdt å fotografera dei. Løken har mange andlet, også det tynne, ytste skalet.

Slik kan ein fotodag arta seg. Eg har like stor glede av prosessen som det ferdige resultatet.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1347056 2018-11-24T14:37:27Z 2018-11-25T15:07:08Z I forbifarten

Gjestebloggar Lars Bø


Eg skulle gjerne fotografert på heiltid. Men med både familie, hus og heim er det ein hel del andre ting som må gjerast. Men når eg fer slik og handlar, vitjar legen, har bilen på verkstad m.m., så får eg brått auga på motiv i sidesynet. Kva gjer eg då? Lærdom frå tidlegare gjer at eg alltid har med kamera. Eit raskt blikk i bakspegelen – nei, der er det bilar. Så vert det ein liten runde før eg endeleg kjem på plass. Det er kanskje galskap, men moro.

Slik fekk eg festa eit einsleg bussventeskur til brikka. Det var ein gråkald haustdag langt frå urbane strøk. Den tette oreskogen understreka stemninga.

Ein dag fekk eg med meg huset og byen. Det nye kulturhuset i Molde og den nære busetnaden.

Like ved trelasthandelen heime står det store kornsiloar. Saman med den gule bygningen og den knall blå himmelen var det akkurat slik det skulle vera.

På ein tur på Ørlandet vart det også litt underleg køyring før eg fekk med meg den gyldne låven, rett før sola gjekk ned.

Det er slikt som dette som er bilete i forbifarten, eller bonusbilete, om du vil.


]]>
Olav Bjørkum