tag:obsfoto.posthaven.com,2013:/posts Obsfoto 2019-03-22T11:25:54Z Olav Bjørkum tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1388697 2019-03-22T11:25:54Z 2019-03-22T11:25:54Z Eit ballespark

Lokalavisa viste nyleg eit bilete av ei mengd siloballar. Det er ikkje sant, tenkte eg. Korleis kan desse ballane ha unngått mitt skarpe balleblikk? Og kvifor ligg dei på ein avfallsplass? Eit par dagar seinare var eg på veg til eventyret, ekstatisk, for å seia det mildt.

Dei tilsette på anlegget tok venleg mot meg. Men siloballar? Dei var fjerna for lenge sidan. Fotoet i avisa var tatt for ti år sidan. Dessutan var det ikkje gras, men urein jord i ballane. Snakk om å få seg ein på trynet!

For å trøysta meg sjølv viser eg nokre andre ballebilete. Dei grøne med skipet i bakgrunnen har si eiga historie. På grunn av fôrknipa i fjor måtte mange norske bønder kjøpa siloballar frå andre land i Europa. Desse kjem frå Nederland. Der slår dei graset fire gonger i året. Då veks det ikkje så høgt som det norske, og er meir næringsrikt. Slik hadde det seg at dei låg i ei norsk fiskerihamn. Dei svarte nederlandske ballane har ikkje så lang omløpstid, og er ikkje så godt emballerte. Difor får dei eit forsterkande lag med lysegrøn plast etter at dei er lossa i ei norsk hamn.

Ballane dekte av svart nett fann eg på ein spasertur i nærmiljøet.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1384750 2019-03-12T13:11:06Z 2019-03-12T13:11:06Z Konseptet

Det er vanskeleg å forstå kva eit konsept er. I ordbøker vert det forklart som idé, utkast, kladd. Å gå frå konsepta  er det same som å mista kontrollen i ein gitt situajon. Særleg i kunsten er det vanskeleg (for meg) å forstå kva som skjer eller ikkje skjer i eit konseptuelt arbeid. Eit kunstverk kan 'drøfta' eller kritisera ulike sider ved samfunnsutviklinga. Det øvste fotoet viser eit konsept fullstendig blotta for kunstnerisk idé. Einaste tanken er å ta vare på båten. Etter kvart er det eit ork å ta vare på han. Me hiv over endå ein presinng, så held han eitt år til. Så ein presenning til, og etter ei stund har me eit konsept. Båten som framkomstmiddel, gått ut på dato, sløsing med ressursane, misbruk av plast, ureining, forsøpling, eit symbol på overflod, bruk og kast, og sikkert meir til. Slutten på ein draum, men kanskje ein gong, når me har sett ferdig denne fjernsynsserien…

Denne skulpturen fascinerer meg. Han har stått der i fleire år; burde vore freda. Det er lenge sidan eg har sett eit meir utilsikta kaos, eit meir utilsikta konsept. Eg må fotografera det kvar gong eg køyrer framom. Her kan dei faglærde kunstkonseptørane gå heim og legga seg.

Eg har diverre ikkje nok intellektuell kapasitet til å parafrasera meir over verket.

Det andre fotoet kunne vore vist utan forklaring, men eg gjer det likevel. Det er ei steikeplate frå ein kassert komfyr som eg har fotografert før. No var steikeomnen open, så eg kunne dra ut ei av steikeplatene og gjera eit konsept av den. Spør meg ikkje kva meininga med livet er.

Så var eg på fotoferd på industristaden 'min'. Svært seriøst. På veg til bilen ser eg dette metalldreiesponet som eg ikkje hadde hjarta til å forlata. Heim med det. Knips, som det så vulgært heiter. Me som lever for søppel (ikkje av) har det kjekt.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1380915 2019-03-03T19:19:20Z 2019-03-03T19:19:21Z Dårleg ver er bra

I mi tid i det såkalla Forsvaret fyrde eg av nokre få skarpe skot på ei skytebane. Eg veit ikkje kor mange skot Don McCullin har bak seg, men som krigsfotograf opplevde denne engelskmannen kule- og bomberegn nok til å halda seg innandørs resten av livet. Det gjer han likevel ikkje. 83-åringen fotograferer som aldri før på heimlege trakter i det vestlege England. Han mistrivst i solskin, men trivst desto meir i grått og overskya ver. Med sin bakgrunn har han alltid i tankane at han er dødeleg, og at det fotoet han nett har teke kan vera det siste.

Utan samanlikning elles mislikar også eg solskinet som fotografisk lys. Eg har aldri tenkt på det store industriområdet i nærleiken som 'heimlege trakter', men det er vel det då. Ein stor del av bileta mine er frå dette området. I dag var eg der igjen, i fem varmegrader, vind og med litt regn i lufta. Eg veit aldri kva eg finn, men har sjeldan gått tomhendt derifrå. Dette er litt av det eg fann. I tillegg plukka eg opp eit dreiespon i metall frå bakken. Det skal eg fotografera seinare.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1377703 2019-02-24T09:32:51Z 2019-02-24T09:32:52Z Kunst og ukunst

Aud Bækkelund i Kvam i Hordaland er ein allsidig og fantasifull kunstnar. For tida har ho ei utstilling i Kabuso i Øysese. I innbydinga til «Alternative farvann» heiter det at A.B. ser etter poesien i omgjevnadene og i det daglegdagse.

Ho brukar om att ting som elles ville blitt kasta, men som det knyter seg minne til; til dømes ein haug med tommestokkar pent dandert på ein vegg. Distriktet er kjent for både båtbygging og møbelproduksjon. På golvet ligg ei lang remse av kunststoff, som skal minna om ei reise på sjøen.

Utstillinga byd på fotografiske utfordringar. Rommet er langt, med søyler og med vinllar i taket. Lågt dagslyslys kjem inn frå eine langsida, og frå punkt høgt oppe under taket kjem det varmt elektrisk punktlys Det gjev ein kraftig kollisjon i lystemperaturen. I dette tilfellet heng også tommestokkane i ein mørk krok. Løysinga er å slå av taklyset, setja kameraet på stativ og ta biletet over fleire sekund. Andre bilete vart tekne med det elektriske lyset påslått. I datamaskina vart så det gule lyset fjerna, medan det som skulle vera gult vart kalla fram att i neste operasjon. Puh.

Då er det lettare med ein installasjon i friluft og overskya ver. Framleis er det haugar med siloballar på markene. Eg kunne ikkje køyra framom desse kvite, blå, gule og rosa ballane utan å gjera noko med dei.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1374931 2019-02-16T12:59:37Z 2019-02-16T12:59:37Z Vinter – ein gong til

I går var det 12 plussgrader ute. Midt i februar. Eg blir nesten klimahysterisk. Så eg klamrar meg til vinteren litt til, slik han er i si mest enkle, zen-aktige form. Ei veninne seier ho hatar snø. Kanskje eg òg mislikar snøen når eg går på dårleg brøytte vegar i urbant miljø og snøfnugga framleis driv i lufta og det framleis er ein halvtime før eg er heime. Men på sitt beste er snø best.

Eg står på ei bru seks-sju meter over vatnet. Tynne isflak driv sakte med ein straum som eg kanskje ikkje ville ha merka om det ikkje hadde vore noko som dreiv. Heilt stilt. Utan furuskogen som speglar seg på eine sida ville ikkje betraktaren hatt nokon målestokk. Det er ikkje isflaka i seg sjølv som fascinerer, men den sakte rørsla skapt av ei mektig kraft. Hadde eg vore poet så kunne det kanskje blitt noko bra av det.

Tømmerstokken på kaien, enno ein gong. Det viktigaste er å avgrensa motivet til nokre få element og flater som skaper ro.

Fotballmåla kviler også i sin egen fred. Dei har ikkje hatt nettkjenning på fleire år.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1372257 2019-02-09T19:25:49Z 2019-02-09T19:25:49Z Bruk vinteren

Ja, det er kaldt, blåsande, regn, såpeglatt og lite lys. Motiva her er ulike, men med snøen og isen som fellesnemnar. Det øvste motivet har eg venta på lenge. Stråa stod i vatn med små krusningar kring seg. Så kom isen – etter ei stund med smeltevatn over seg. Då var det ut med kamera. Etter to eksponeringar kom regnbyga, men eg fekk det eg skulle.

Når snøen er komen gjer samfunnet sitt beste for at folk og bilar skal kunna koma seg fram. Så tinar snøen, men spora etter brøytebilen ligg att. Eg las nyleg om ei fersk fotobok med vakre snømotiv. Her gjer eg det motsette – travar omkring i eit handlesenter og har glede av dei møkkete små fonnene som framleis ligg der.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1369601 2019-02-02T19:11:09Z 2019-02-02T20:53:14Z I siste liten

Når mørket senkar seg og all von er ute, kva gjer eg då? Murar meg inne og ventar på noko vedunderleg. Og så skjer det. Først kjem det tynne snølaget, så sola, så sundagen. Eg veit nøyaktig kor eg skal. Til Halleraker på Bømlo. Det er ingen parkeringsplass der eg stig av, men pyttsann. Eg jamnar ei grop i vegkanten, og set bilen frå meg berre litt innafor den kvite stripa.

Det er ingen folk der eg går på det kvite teppet Eit svakt sus frå sivilisasjonen ligg i lufta, men eg kan velja å ikkje høyra det.

Sola står rett i andletet. Det er vindstille. Eg likar å ikkje veta kva som ventar meg ein ny stad. Her veit eg kva som ventar. Der står den vindblåste furua. Der står dei to spinkle vindjaga bjørkene. Grupper av strå stikk opp av snøen. Alt er kjent, og alt er nytt. Ikkje noko hastar.

Denne dagen kom i siste liten. Når han først er komen, så veg det opp for mange veker med grumsegramsegrufs. Eg veit eg må heim før eller eiler seinare, men det kan venta til seinare.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1367674 2019-01-27T16:37:52Z 2019-01-27T16:37:52Z Snødyna

Gjestebloggar: Lars Bø

Etter ein del dagar med naken og sovande natur, kom endeleg den kvite og mjuke snødyna og la seg over alt. Det ser ut som vinteren i gamle dagar då eg var berre småguten. Som den gongen er alt det grå og triste omskapt til runde, reine og kvite former. Slik vert det til vårsola kjem og forundarleg nytt liv bryt fram med farge og kraft.

Det første biletet er bubilar i vinterdrakt - slikt såg eg ikkje som smågut; det andre er gravsteinar..


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1361023 2019-01-07T15:41:03Z 2019-01-08T20:18:22Z Sally

Den amerikanskje fotografen Robert Adams (ikkje Ansel, slik det har stått her på bloggen nokre dagar) hadde ein hund som heitte Sally. Turkameraten min  – ihuga fotograf – hadde også ein hund som heitte Sally. For eit par dagar sidan kom Sally i hus, boka om Sally Mann, den kjende amerikanske fotografen: «A thousand crossings». Eg veit ikkje om Mann har hund, men ho har eit fotografisk livsverk som kan pusten frå den mest bornerte.

Eg må vedgå at eg kjøpte boka for å læra, og kanskje gå i fotspora hennar, men ser at eg har like stor sjanse til det som ein snøball  helvete. Det er lite produktivt og ganske dumt å ikkje gå sine eigne vegar. Eg kan likevel ikkje fri meg for at bileta til Mann sit i bakhovudet. Det gjorde ho då eg plaska ute i regnet i dag med kamera og paraply, noko eg ikkje gjer til vanleg. Det var mørke midt på dagen, men ikkje i same tyding som i romanen med same namn. Med stativ går det meste bra (det øvste biletet). Blendaren er vid open.

Det midterste fotoet er tatt med eit lommekamera, og også her med med vidopen blendar (1,8). Eg har gått same ruta fleire gonger, men merkeleg nok ikkje sett motivet. Det nedste fotoet er frå ein av dei turane kameraten og eg går oftast. Kameraet er til å putta i lomma. Dersom ein legg litt pengar i eit lite kamera er det vanskeleg på ei nettside som dette å sjå skilnad på prestasjonen til dyre og rimelege kamera.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1357563 2018-12-27T14:33:14Z 2018-12-27T14:33:15Z Endeleg ein som forstår

På den svenske nettsida meritwager.nu kom eg over kunstnaren Walter Ihrenbrink. Difor viser eg biletet av doane enno ein gong, i ny og utvida utgåve.

Ihrenbrink fascinerte meg, men eg kom etter kvart til at han truleg ikkje eksisterer, sjølv om nokre av arbeida hans er viste på nettsida. Eg skreiv til Merit Wager og bad henne fortelja litt om Ihrenbrink. Tilbakemeldinga var svevande og ullen, og gav ingen haldepunkt. Eg takka for svaret og la ved fotografiet av dei møysommeleg arrangerte doane.

Så fekk eg nytt svar, som eg siterer her:

«Bäste Olav Bjørkum!

Jag bad Waldemar Ihrenbrink titta på den fantastiska installationen av porslinsföremål. Detta här är hans syn på konstverket:

Tack för bilden av ett epokgörande konstverk som jag förstår kommer at förpassa de flesta nu utställda installationer til konsthistoriens bakgård.

Iden bakom iscensättningen berör mig djupt – här är det någon som vågar att bryta de mest fatlåsta tabun som omgärdar vår alltför rigida sällskapskontext. En toilet är en toilet är en toilet, tänker du. Ingalunda säger jag, nu när den har upphöjts og antar metafysiska fomer.

Tänk bara på kompositionen – jag er övertygad om att objekten grupperar sig kring det bruna locket – åldermannen så att säga. Här ser vi en klar förbindelse kring pygmearnas liv i Kongobäckenets djungel, ingen jaktexpedition utan ett samråd och en samling kring åldermannen. Just förbindelsen av det basala avföringens avhändande och deponering, parad med et intimt samråd kring livets mest påträngande frågor ger hela installationen djupt mänskliga dimensioner.

Men om du tillåter en rent personlig reflektion, så er nok verket måhända en aning svårsält – att ha den i et vardagsrum kan, även hos den mest inbitne konstkännare, kanskje kännas främmande.

Å andra sidan om verket förpassas til ett mera anonymt utrymme, kan det förleda individer som inte ser storleken i verket til ytterst pinsamma aktioner som nog tyvärr inte gagnar konsten.

Med vännlig helsning,

Waldemar»

Det var eit smigrande svar, som gjorde meg endå meir overtydd om at Ihrenbrink ikkje finst.

Same dag som eg fotograferte doane fann eg ein haug med kasserte sveisehanskar i ein kontainer, og samstundes nokre jernplater med sveisespor.

Så ønskjer eg mine ein eller ti følgjarar, og bidragsytarar, eit godt nytt år.



]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1353877 2018-12-15T21:14:19Z 2018-12-15T21:14:20Z Rimkåpa

Stundom varer det berre éin dag. Rimet dekkjer naturen, og så er det borte. Det er ei frygd å vandra på turstiane ein slik dag, å fortapa seg både i heilskapen og detaljane. Det er ikkje skapt av eit medvit – det er blitt.

Den svenske kunstnaren Waldemar Ihrenbrink måla mellom anna eit heilsvart kvadratisk bilete, og eitt heilkvitt. Kritikarane let som dei skjøna seg på maleria, og kom med merkelege og uforståelege utsegner.

Ihrenbrink sa berre at eit kvitt kvadrat er eit kvitt kvadrat er eit kvitt kvadrat. – Om du ser ein 'ekte' Ihrenbrink med berre den minste antyding til motiv, så er det ei forfalsking. Eg blir lei meg når kritikarane prøver å finna ei djupare meining i mine ikkje-eksisterande kunstverk, sa han.

Eg var glad eg ikkje var i Syden den dagen naturen kledde seg i kvitt utan at det hadde falle ei einaste snøfille, og utan intensjonar. Heller kalde fingrar enn solbrent rygg.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1351530 2018-12-08T21:47:46Z 2018-12-08T21:47:47Z I flomålet

Gjestebloggar: Lars Bø

Mange i Noreg har sjø og strand som ein viktig del av livet. Stranda er ofte lett tilgjengeleg. Det er hit mange tar turen for å slappa av, leika og oppleva fred og ro. Sjøen har ei magisk kraft som påverkar vårt indre. Lyden av bølgjene som rullar mot strand eller brusar med stor kraft, må berre opplevast. Og det er lett å bli sitjande lenge.

Flo og fjøre gjer det ekstra spennande. Delar av landet vert vekselvis gøymt og vist fram. Samstundes har me dei speglande eigeskapane til vatnet. For den fotograferande er dette svært spennande. Sjølv vert eg dregen til stranda titt og ofte, og brukar mykje tid der. Det er alltid noko nytt å oppleva. Barneborna vil gjerne vera med.

Her har eg plukka fram nokre glimt frå året som snart er omme. Eit gamalt gjerde som veks og søkk i sjøen, og like ved ligg 'gullklumpen' som dukkar opp ved fjøre sjø. Ein kai viser seg fram med pålar og algevekst. På ein båttur langs stranda dukkar 'Atlantis' opp. Ved svaberga fløymer ålegraset utover sjøen.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1349347 2018-12-01T19:05:49Z 2018-12-01T19:05:49Z Alt kan fotograferast

– Alt kan fotograferast, ifølgje dei store fotografane som har fått legendarisk status. Det skriv eg gjerne under på, men kva med resultatet? Er det mogleg å få dei mest banale motiv til å skina? Ja, det hender, utan at eg vil ta mine eigne fotografi til inntekt for påstanden. Det er moro å leika oppdagaren; å sjå spor av det store i det små. Å oppdaga ei samling øydelagde doar får tankane til å arbeida. Korleis nærmar eg meg denne porselenshaugen på ein måte som får han til å stå fram, om ikkje skinande, så i alle fall på ein måte eg er nøgd med sjølv?

Denne laurdagen har eg nærma meg svært ulike motiv. Aluminiumsplata fann eg i ein konteiner med metallavfall – ein konteiner eg tittar oppi kvar fjortande dag. Det var eit jernstykke der som eg må ha bilen for å få med meg, så eg måtte nøya meg med den vesle plata på 8 x 10 cm. Det var for dårleg lys ute, så eg fotograferte henne inne i lampelys.

Plantedelar er gjevande å utforska, og stundom er det verdt å fotografera dei. Løken har mange andlet, også det tynne, ytste skalet.

Slik kan ein fotodag arta seg. Eg har like stor glede av prosessen som det ferdige resultatet.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1347056 2018-11-24T14:37:27Z 2018-11-25T15:07:08Z I forbifarten

Gjestebloggar Lars Bø


Eg skulle gjerne fotografert på heiltid. Men med både familie, hus og heim er det ein hel del andre ting som må gjerast. Men når eg fer slik og handlar, vitjar legen, har bilen på verkstad m.m., så får eg brått auga på motiv i sidesynet. Kva gjer eg då? Lærdom frå tidlegare gjer at eg alltid har med kamera. Eit raskt blikk i bakspegelen – nei, der er det bilar. Så vert det ein liten runde før eg endeleg kjem på plass. Det er kanskje galskap, men moro.

Slik fekk eg festa eit einsleg bussventeskur til brikka. Det var ein gråkald haustdag langt frå urbane strøk. Den tette oreskogen understreka stemninga.

Ein dag fekk eg med meg huset og byen. Det nye kulturhuset i Molde og den nære busetnaden.

Like ved trelasthandelen heime står det store kornsiloar. Saman med den gule bygningen og den knall blå himmelen var det akkurat slik det skulle vera.

På ein tur på Ørlandet vart det også litt underleg køyring før eg fekk med meg den gyldne låven, rett før sola gjekk ned.

Det er slikt som dette som er bilete i forbifarten, eller bonusbilete, om du vil.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1344630 2018-11-16T20:24:28Z 2018-11-16T20:24:29Z Variasjonar over geiteramsen

Geiteramsen breier seg over landet. Han er fin i store mengder, men nesten finare når han har sett frø og sleppt dei. Då er fargeptakten borte. I staden har dei smale frøbelgane krølla seg i bortimot sirkelrunde former. Slik kan han stå så godt som uendra i fleire veker. Fotografen har i alle fall to utfordringar. Den eine er vinden, som får geiteramsen til å vifta ved det minste pust. Det andre er bakgrunnen, som gjer det vanskeleg å få planten til å stå reint fram.

Løysinga på begge utfordringane, for min del, er å bruka det vesle heimestudioet i friluft og under tak. Då held dei seg i ro og står tydeleg fram. Så er spørsmålet om planten skal ha sin naturlege farge, eller stå fram i svart-kvitt eller med ein varm tone. Det eine kan vera like bra som det andre. Då blir det ein del eksperimentering. Men same kva ein finn på, så er geitramsen visuelt svært vakker.

Heimestudio med svart bakgrunn

Heimestudio med svart bakgrunn

Friluft mot mørk skogsbakgrunn.

Friluft, med himmelen som bakgrunn.

Friluft, mot opninga til eit gamalt sagbruk.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1342570 2018-11-10T19:24:43Z 2018-11-10T19:24:44Z Kos med kai

Alt, absolutt alt, står fram på nye måtar når lyset endrar seg. Slik som når sola dukkar fram bak skyene. Dette er ein kai eg ofte går tur til. Han har ingen praktisk funksjon med unntak av å vera ein del av eit lite friområde. I den lyse årstid er det bord og benkar her. Om hausten og vinteren er kaien åleine. Eg har ikkje funne ut kvifor kaien interesserer meg – kanskje av di eg som oftast er åleine der. Sjøtrafikken utanfor er etter måten tett. Eit par holmar er landingsplass for sjøfugl. Himmelen over er vid. Kanskje ventar eg på at kaien ein dag skal openberra noko eg til no har vore blind for.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1339724 2018-11-03T14:57:09Z 2018-11-03T15:42:29Z Kyrkjer 2

Gjestebloggar: Lars Bø

Heddal stavkyrkje i Notodden er den største stavkyrkja i Noreg. Ho er litt av eit syn når ein kjem etter vegen; høgreist og vakker som ei kyrkje skal vera. Eg måtte berre stogga og beundra verket og ta nokre bilete av opplevinga. Ja, det var ei oppleving å vandra rundt, både utvendes og inne i kyrkja. Eg var ikkje åleine. Bil etter bil, og buss etter buss stogga og tømde ut folk frå alle verdskantar. Dei fotograferte høgt og lågt, stilte seg opp til selfiar og gruppefoto. Sjølv kjende eg meg svært norsk der eg studerte det heile. Tru kva dei tenkte og opplevde der dei trippa omkring?

Sjølv opplevde eg kyrkja som eit fint minne over dei som bygde kyrkja, korleis dei har arbeidt og gjort seg flid for at gudshuset skulle verta vakkert. For meg var det også ei arkitektonisk, handverks- og dekorasjonsmessig oppleving.

Frå middelalderen har me fleire slike kyrkjer. På Borgund i Lærdal og Fantoft i Bergen er stavkyrkjene nesten identiske med Heddal-kyrkja. Det kan ha vore godt over tusen stavkyrkjer i Noreg. No er det att berre 28. Mellom dei er Urnes stavkyrkje i Luster. Ho er med på UNESCO's liste over verdsarven.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1336922 2018-10-28T17:10:38Z 2018-10-28T17:10:39Z Ferdig no?

Var på Åkrasanden sist laurdag, og tenkte at no er eg ferdig med denne staden. Det er dei same motiva om att og om att. Så kvifor har eg 75 bilete på brikka når eg reiser heim att? Eg er ikkje av dei som knipsar i tide og utide (trur eg). Den unge jenta som står i positur med havet som bakgrunn ville eg sjølvsagt ikkje sett om eg ikkje hadde reist til Åkrasanden den dagen. Enten kan ein ta biletet med litt lang tele utan at jenta veit noko. Alternativet er å prata med henne (og mora) og spørja om lov. Dei var venlege og imøtekomande. Minuset er at eg er sjenert og vil gripa minst mogleg inn i slike situasjonar. Då får ein heller ikkje det optimale biletet ein ønskjer seg. Men takk til mor og dotter!

Åkrasanden var annleis denne gongen enn slik eg har sett han før. Store mengder sjøvekster var skola i land og dekte store delar av sanden. Likevel går eg og turkameraten i behageleg tempo og med opne blikk for kva som kan dukka opp. Åkrasanden er eit panorama, men blikket søkjer dei små detaljane. Stundom sig ei bølgje inn i motivet nett då eg ikkje venta det, men det berre forsterkar komposisjonen.

Så same om eg har vore der 'tallause' gonger, så kjem eg nok attende.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1333025 2018-10-16T20:31:16Z 2018-10-16T20:31:16Z Hei og hopp

Først ein formalitet: Etter avtale med Roald Sundal og Frank Biringer er namna deira fjerna frå framsida av bloggen. Grunnen er at dei bloggar så sjeldan. Men dei to veit også at dei når som helst er velkomne som gjestebloggarar. Eg har sett stor pris på bidraga deira!

Fotoet ovanfor har skapt røre i den fotografiske andedammen. Biletet vart kåra til beste foto i september på nettstaden IN-PUBLIC. Fotograf og bloggar Blake Andrews tok det med iPhone på panorama-innstilling. IN-PUBLIC-sjef Nick Turpin var lite nøgd med at dette skulle definerast som eit klassisk gatefoto. Han stengde nettstaden for å gå i tenkjeboksen.

I bloggen sin seier Andrews at Turpin må utvida grensene for det akseptable. Der Turpin er skeptisk til vilkårleg datamanipulering, frydar Andrews seg over kva den nye teknikken er i stand til. I staden for å klamra seg til klassiske normer, bør Turpin gje seg over til det viktigaste for ein fotograf: Å vera nyfiken og la seg overraska. Enn om iPhone opnar nye fotografiske vegar for meg? spør Andrews, og framhevar nyfikna som den nye gullstandarden: Det er nesten uråd for ein ikkje-nyfiken person å laga gode foto.

Eg spør meg sjølv: Var det Andrews eller iPhonen hans som tok dette fotoet? Vert det eit interessant / godt foto fordi iPhone-programmet har forvrengt motivet?

Det vert skapt gode foto også av fotografar som ikkje eksaltert går inn for oppgåva. Kvar fotograf har sitt eige lynne. Han kan vera kontemplativ og arbeida langsamt og likevel få like fine resultat som den som hoppar og sprett og trykkjer vilkårleg på utløysaren. Eit foto vert også vurdet ut frå betraktarens eige lynne og preferansar.

Som Andrews sjølv seier; all fotografering er manipulering med røyndomen. Slik er det også med fotoet nedanfor. Presenningen som hang ned frå taket i rubbhallen fascinerte meg (be curious!), men eg måtte arbeida ei stund med biletet før eg fekk det som eg ville. Tanken på det sakrale slo meg, sjølv om omgjevnadene var så lite sakrale som vel mogleg.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1329358 2018-10-05T17:39:59Z 2018-10-05T17:58:48Z Kyrkje 1

Gjestebloggar: Lars Bø

Dette er Dovre kyrkje, bygd i 1736. Det er ei krosskyrkje som har vore restaurert fire gonger. På 1800-talet vart tårnet fornya, og heile bygningen  kledd med svære og fine skiferheller i flotte sjatteringar. Så vidt eg veit finn ein ikkje dette særpreget på andre kyrkjer.

Mange av gravminna på kyrkjegarden er avært gamle.. Der er også russiske minnestøtter og Commonwealth wargraves. Dette er ein stad mange ikkje oppdagar av di han ligg langt unna busetnaden.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1326816 2018-09-28T14:30:25Z 2018-09-29T20:51:21Z Himla fint

Enkelte dagar i haust har himmelen vore himla fin. Eg blir nesten ekstatisk over dei flotte skyformasjonane. Dei held stor fart. Eg tittar ut vindauge, og når eg kjem ut har heile scenariet endra seg. Det er like fint, men på ein annan måte. Eg køyrer gjerne til ei av to store båthamner på staden der eg bur, og kan berre vona på det beste. For nokre dagar ausa regnet ned då eg kom til ei av hamnene. Så slutta det, og himmelen var praktfull. Eg ut av bilen, og ikkje før eg hadde teke et bilete (turkameraten min seier 'klaska') så regna det att. Inn i bilen. Opphald. Ut av bilen. Klask. Og så vidare.

Men kvifor i alle dagar blanda lyktestolpar og master inn i den himmelske prakt? Av di dei høyrde heime der nett då.

Ein skribent i eit engelsk fotomagasin kjefta på andre svart-kvitt fotografar for at dei gjorde himlane på foto så mørke. Dei er jo ikkje det sa han. Det er rett, men kva er det han masar etter i eit svart-kvitt magasin når himlane i utgangaspunkte som oftast er blåe? Det kan vera ei utfordring for fotografen å finna den rette balansen. I eit redigeringsprogram får du heile skalaen frå svart til kvitt. Så det får bli som det blir, berre du er nøgd med resultatet.

Det hender også at du ser skyer og himmel  når du vender blikket ned i staden for opp. Himmelen er over alt.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1324837 2018-09-23T18:43:48Z 2018-09-29T20:50:53Z Små ting

Det er haust, det ruskar ute, skriv Arne Garborg i Haugtussa. Slike dagar held eg meg heime. Der finst det også motiv, slike ting ein ikkje ser i det daglege, og som dukkar opp når ein er på på fotojakt. Dei visne rosene skulle kastast. Det var litt dumt, for eg likte godt dei inntørka blomane som hadde stått mange månader i glaskarmen. Men alt har si tid. Toppløkane i hagen var heller ikkje brukande til noko. Det var feil, men det fekk eg greie på etter eg hadde kasta dei. Fotometoden er enkel: oppstilte under tak på verandaen med ei kvit papplate bak.

Fruktfatet på salongbordet mangla sin barokke fylde, og i hagen vaks ei gulrot som hadde gitt blaffen i den korrekte EU-standarden. Som fotoobjekt gjorde dei nytten.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1322177 2018-09-16T11:13:03Z 2018-09-16T13:55:55Z Frå hand til munn

Stundom har eg lite å by på. Likevel murrar fotofantomet i meg. Kanskje det er noko der ute. Så slenger eg kameraet over skuldra og vandrar same stiane som før, som ein annan Oskeladden. Sjå der var det resten av ein knust kaffikopp. Og der var det to trebitar. Dei var vel fine? Oppi plastposen med dei. Ingen andre bryr seg om det, så kvifor skal ikkje eg? Ein av trebitane minner meg om ei kravlande larve. Den andre har ein høgreist karakter. Alle tre tinga har vore i menneskehender. Trebitane vert tørka og brende. Den knuste koppen er tapt for allitid, sjølv om han er der ute ein eller annan stad.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1320241 2018-09-10T11:33:55Z 2018-09-10T11:33:55Z Churchill

Eit lite bygdemuseum i bygde-Noreg. Kameraet hang på skuldra. Det skulle ikkje brukast. Eg skulle berre få eit nostalgisk innsyn i ei tid me ikkje får att. Me får aldri att det sekundet som var. Tre eksponeringar var det heile; mest for å testa yteevna til kameraet. I museumskjellaren var det dunkelt. Småting var spreidde omkring. Dei to brørne som hadde drive garden hadde samlemani. Eit offentleg museum overtok samlingane, slik at dei ikkje vart spreidde for alle vindar.

Den tettbygde Winston Churchill stod avskalla på ei hylle. Sigaren var sløkt. Nokre nips-hundar av ein rase som aldri hadde sett sine føter på garden stod der også. Godt å ha.

På museumsdagar er det alltid noko for born. Johanne Øvstebø Tvedten er eit pedagogisk forteljartalent som får ungane til å sitja stille medan ho utbroderer livet til andre ungar for nokre mannsaldrar sidan.

Så kvifor fyller eg huset med ting eg aldri får bruk for? Det kan greia seg med langt mindre, sjølv om me skulle ha ein illusjonsfylt draum om å knyta generasjonane saman. Kanskje nokon kjem til å setja pris på det. Eg har nyleg kvitta meg med to store kamera, tilmed digitale. Det gjorde ikkje vondt.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1317289 2018-09-01T14:10:33Z 2018-09-01T14:10:33Z Det sære

Nokre fridagar har ført meg ut i bushen. Men eg har vilja det sjølv. Målet blir bestemt i siste liten. Det kan bli lang og keisam køyring. Ofte oppstår dilemmaet 'skal - skal ikkje' når eg køyrer framon noko som kanskje kan vera verdt å fotografera. Slik var det med denne lastebilhengaren med lyse sidestøtter (eg veit ikkje rette namnet på dei). Eg køyrde 500 meter og snudde. Støttene stod svært kontrastrike mot den mørke bakgrunnen. Resultatet vart litt uverkeleg.

Enno ein gong til sandstrendene på Karmøy, der eg kan reindyrka og minimalisera motiva, og finna glede i det enklast moglege Ein død fugl kan minna om eige korte liv. Den tanken kan kanskje få oss til å gjera noko meir positivt ut av den tida me sjølve har att. Vonar denne måsen hadde det bra då han levde.

Den svarte steinen og bølgja – kva meir kan eg seia? Like eins med taustumpen og spor etter nakne barneføter. Det er ikkje foto som innbyr til samfunnsdebatt, men stundom treng ein å ha fri frå den slags.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1315701 2018-08-27T20:03:54Z 2018-08-27T20:05:50Z Stein – og stein

For eit par dagar sidan var eg på fjellet mellom Røldal og Sauda. Ein vakker tur. Der oppe låg ein stor stein på vippen, om lag hundre meter frå vegen. Eg har ikkje opplevd maken til samarbeid mellom stein og himmel.

Eit heilt anna motiv dukka opp i Almannajuvet, halvvegs mellom høgfjellet og fjorden. Der er det ein liten sandbanke der vegfyllinga speglar seg i elva. Like ved ligg ein vanleg stein. Til saman utgjorde dei ein fin komposisjon.

Stein er så mangt. Det tredje biletet er frå Mjølhussanden på Karmøy, eii lita og fredeleg sandstrand som kjem litt i skuggen av swi to store; Sandvesanden og Åkrasanden. Her er fine motiv for dei som set pris på minimalisme, reint og med få element.

(Obs – det forrige blogginnlegget er ved Lars Bø)


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1315311 2018-08-26T19:35:41Z 2018-08-26T19:35:42Z bilder

 

Mellom mange fotograferande er stort å reisa utanlands. Dei tar  bilder av 

skrokkete gamlingar ved Middelhavet, fattige born Afrika og Asia, framande

kulturar og ukjent natur. Det er så eksotisk. Javist er det det. Men sjå deg 

rundt i nærmiljøet. Var ein liten tur her eine dagen for å plukke sopp. Det

var ikkje nokon suksess. Likevel ein tur med nye undringar over naturen

rundt føtene mine . Og sjølvsagt vart opplevingane festa på minnebrikka.

Sjå berre på frukta eller frøet til skogstjerna. Vel to med mer i diameter og

lyseblå. Ved nærare ettersyn var den  vesle kula lik ein fotball med mønster

og saumar. Og så var det skogsjampinjongen  og slimsoppen med sin blanke

hatt, eit teppe så fint av gauksyre og ein gammal mosegrodd stubbe.

Fantastisk. God tur.

 

 

 
]]>
Lars Boe
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1313252 2018-08-19T14:52:38Z 2018-08-19T14:52:38Z Innovativ? Nei

Fotobransjen skaper stadig noko nytt. Det har fotografar flest glede av. Fotografane skaper også stadig noko nytt. Det har eg for min del ikkje alltid glede av. Grensene for kva som er fotografi blir tøygde til det ugjenkjennelege, og går over til å verta bilete eller konstruksjonar. Noko av det fungerer, men mykje er keisarens nye klede.

Så endar det med at eg lukkar meg inne i eigne merkelege prosjekt, med den såkalla sjølvutviklinga berre som ei skodde i bakgrunnen. Eg ser for å fotografera, og har ikkje kunnskap nok eller lyst til manipulering, sjølv om alle foto er manipulerte. Ideelt sett vil eg ikkje – i det ferdige fotoet – merka klørne etter Photoshop. Mi tilnærming til mediet fører til mange einsame foto som ikkje rekk fram til andre enn meg sjøl.

Det øvste fotoet har eg vist før, men då låg det berre éin raud båt ved kaien i staden for to.  Eit motiv kan vera heilt annleis når eg ser det for andre eller tredje gong.

Slik også med Harley Davidson-emblemet. Tidlegare låg det isolert. No hadde det fått selskap av ein sykkel. Det tredje fotoet handlar om å skapa ein best mogleg komposisjon av to vraka stolar. Og ofte når eg ser det ferdige fotoet ergrar eg meg litt over at eg i staden ikkje gjorde sånn eller slik.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1311628 2018-08-15T18:39:33Z 2018-08-15T18:39:33Z Flisespikking

Når eg ikkje er nøgd med fotoa mine, reiser eg ut for å ta dei om att dersom turen ikkje er for lang. Her blir det bitte litt teknisk prat. Det øvste fotoet viser noko som liknar ei lita rangle. Den heng i ei naustdør. Første gongen eg fotograferte den brukte eg bl. 2,8. Eg kom ikkje vinkelrett på tråden, og dermed vart nedre del av opphenget uskarpt. Neste gong klatra eg opp på ein stol eg fann i naustet, og kom i posisjon til å få heile  rangla skarp, sjølv med 2,8 på nært hald.

Når eg først var i strandkanten ville eg gjera noko ut av ein solid, maltraktert trekubbe. Eg baksa ei stund med han i fjøresteinane, og fekk endeleg lagt han der eg ville ha han. Så det er ikkje alt som er slik det var i utgangspunktet. I dette tilfellet gjer det ikkje noko. Biletet blir ikkje meir eller mindre sant ved at eg flytta på kubben. Skilnaden er berre ulike komposisjonar, og eg ville ha den beste.

Det tredje fotoet er ei løe eg har vakta på i eit par år. Sist eg køyrde framom var ho komen så langt som dette. Høgredelen er framleis nesten intakt, med svære naturheller på taket.

Det siste fotoet viser mitt nye og uhyre enkle utandørs fotoatelier. Nøytral bakgrunn, mørk eller kvit, på ein papprull som kan hektast ned når han ikkje er i bruk. Fin til småting og portrett. Kostnaden er minimal.


]]>
Olav Bjørkum
tag:obsfoto.posthaven.com,2013:Post/1309346 2018-08-05T18:14:50Z 2018-08-05T18:14:51Z Materialitet

Ned att på same staden, gong etter gong. Augene ser det same, men på nye måtar. Små ting tar eg med heim og fotograferer dei i eit primitivt friluftsatelier på verandaen der dagslyset er einaste lyskjelda. Eg høgg ved med vanleg øks. Dei minste kubbane samlar eg i banankartongar. Ein kamerat tok til å snu og venda på dei og sa «Fy søren, altså» Han meinte dei var fine. Dermed var det å rigga seg til i friluft:

Den rektangulære treflaten fann eg på bostippen saman med fleire andre liknande trestykke. Det vart ein serie av dei, som med bjørkekubbane. Eg kosar meg med heile prosessen, frå eg oppdagar noko, til det står ferdig på dataskjermen. Utskrift og innramming vert det mindre med, men intensjonen er der.

Den krølla aluminiumplata var for stor til å ta med seg heim. Ho hadde ein komposisjon eg fall for, og eit mjukt og fint lys. Så var også den i hamn.

Området eg vandrar på, er vidt. Sundagane er det nesten fritt for fritt for folk, og så godt som stille, med unntak av kråke- og måseskrik. I strandkanten hiv nokre gjestearbeidarar sluken langt ut over sjøen.

]]>
Olav Bjørkum