Oppvask

I kunstakademisk samanheng høyrer ein ofte tala om verk. 

Eg vil og be om lov til å definera bileta mine som verk. Men då i tyding verk som i verkebyll. Ein innvendig verkebyll som må stikkast hol på. Når verkebyllen er punktert kjenner eg ro og harmoni. Metoden er å fotografera objekta rundt meg, då får eg det ut, som det heiter. 

Som fotoamatør er fotografering noko ein gjer når overskot er der, ein bonus etter rutinedagar med jobb og familiære, huslege plikter. Det er alltid eit innvendig press etter å skapa, å fotografera. Det gjeld å finna nye vinklingar, detaljar i den rutineprega kvardagen som ikkje er oppdaga enno. Og som kan løftast ut av rutinekvardagen. 

Det store augneblinken er når noko tilsynelatande trivielt, gjennon eit avtrykk på minnebrikka, kan hentast ut, handsamast, og verta til noko anna. Noko som er større enn det vanlege livet.

Som oppvasken. Av og til kan den vera vakker. Det gjeld berre å sjå.

(Lagt inn av Roald Sundal)









Haugen, siste runde

Haugen på Eldøyane er borte. Eg innleidde denne bloggen med 'haugen min', og kor trasig det var å ppleva at også den var forgjengeleg. Kubikkmeter etter kubikkmeter vart fjerna, og eg kunne ikkje gjera noko med det. Eg kunne ha lenka meg til ei av dei opprivne røtene, men det hadde berre ført til bot og tappa konto. Dei siste fotoa tok eg i slutten av april. Eit troll av ei rot låg att og klamra seg til ingenting.

Foto nr. to kunne like gjerne vore i svart-kvitt, men eg fann det sparsame fargespelet såpass avgjerande at eg valde fargar.

I bakgrunnen på siste fotoet ragar tre kranar til vers. Den til høgre er «Goliat», ein Kværner-kran som skal sprengast ned ganske snart. I midten ein av dei største søylekranane i verda. Den har russisk inskripsjon og vert på folkemunne kalla «Ivan». I bakgrunnen til venstre skimtar du den nye Kværner-kranen som har fått namnet «Storen». Den løfter inntil 800 tonn.

Men pytt, haugar og kranar er småtteri mot alt anna som vert demontert både av materielle og immaterielle verdiar i vår tid. Det kallast framsteg. I juni skal eg ein tur til England, til stader der demontering av samfunnet er kome langt.


Den smale og den breie vegen

Med vegar som tema har eg alltid motivet med meg når eg køyrer bil eller syklar. Desse vegane 'fann' eg i Hardanger i påska. Det øvste er frå Kvam, mellom Norheimsund og Øystese, og med Jondalsfjella i bakgrunnen.

Mellom Vikøy og Norheimsund i Kvam er det blitt reine autostradaen. Netting til vern mot små steinsprang kan vera dekorative. Eg kraup innunder ein stad der det verka romsleg. Det einaste eg oppnådde var å bli våt.


Rust langs vegen

Det er ikkje til å unngå. Rust dukkar opp over alt, særleg når ein har auge for slikt. Ikkje minst på ei dagsreise Vestlandet på langs.

– Eg fann, eg fann! sa Oskeladden.

Variasjonane over rust er tallause, både i form og farge. Og reisa til Bulandet vert avslutta med dette innlegget.


Siste kvilestader

To, kanskje tre, små seriar att før reisa Stord – Bulandet vert avslutta på denne bloggen. Nokre få bilete frå gravplassaen på Bulandet. Det øvste viser konglomeratsteinen på øygruppa i foredla form. Foto to og tre er variantar av same motiv.


Langs vestlandske vegar

Stord–Bulandet, turen tar ingen ende på ein blogg. Det er mykje å visa, mykje å fortelja; også om sjølve vegen som slyngjer seg gjennom eit spennande landskap. Eit gult rekkverk i Masjorden. Ei rundkøyring inne i den nye tunnelen i Dale i Sunnfjord. Ei av dei mange bruene på Værlandet og Bulandet i solefall, og ikkje minst teksten på skiltet ved ferjekaien på Værlandet. Slike skilt er oftast forsynt med piler til hit og piler til dit, og aldri har eg sett eit offentleg skilt med den oppfordringa. Filosofisk-eksistensielt og litt på sida av det me til vanleg ventar av eit vegvesen.


Å flørta med Eggleston

William Eggleston vert rekna som ein banebrytar i moderne fargefotografi. Eg har eit kverulantisk forhold til fyren. Korleis er det mogleg å ta så mange 'dårlege' foto og likevel få status som ein av dei store? Fotoet hans av ein trehjulssykkel vart i 2012 selt for 2,9 millionar kroner. Når slikt skjer, eksploderer kommentarfeltet i fotobloggane av indignasjon, som til dømes at trejulssykkelen er eit snapshot som ein kvar tosk med eit kamera kan ta.

Den nederlandske fotografen David Cohen de Lara meiner det finst gode grunnar for at enkelte foto er meir verdfulle enn andre. All stor kunst endrar måten me ser verda på, eller den skaper ei ny verd i seg sjølv. Det er dette som skil kunsten frå handverket. Den mest verdsette kunsten er alltid døme på ei heilt ny retning. Eggleston introduserte fargefotoet i ei tid då kunstfotoet var fullstendig dominert av svart-kvitt, og dette endra fotokunsten for alltid. Fotoet av trehjulssykkelen typifiserer fotografen og den rørsla han var ein del av. Fotoet viser det vakre i det alminnelege, og gjev det kvardagslege ikonisk kraft. Trehjulssykkelen avslører den einsemda som lurer bak fasaden i den amerikanske forstaden. Når kunsten tek ny retning, som i tilfellet Eggleston, skjer det berre éin gong og aldri meir. Kunstverda verdset dette, mellom anna med ein prislapp.

Så langt de Lara. Så får det våga seg at Eggleston har ei skarp tunge. Ein av dei som kjenner han, seier at Eggleston kan drepa ein person med éi setning.

Sykkelen nedanfor er difor ein klisje. Det får våga seg. Det får vera til ære for Eggleston. Dessutan er det ein rosa sykkel med støttehjul på Værlandet, ikkje ein trehjulssykkel.

Haugen med takstein og eit rufsete murhjørne er utenkeleg i eit blasert og (u)danna sovebymiljø. På Værlandet er det greitt. Dei to siste bileta er frå ei bedrift på Værlandet som foredlar steinsorten sedimentær breksje. Det er ei einmannsbedrift med ei kvinne som eigar og einaste tilsett.


Om fotoidèar

Av og til  dukkar det opp idèar til biletserier, tilsynelatande av seg sjøl. 

Eit av desse, for meg sjeldne augneblikka, hende i vinterferien, på ein heller kjedeleg hyttetur til Vågslid. Det var ein av dei dagane med våt nysnø og klabbeføre. For å få litt luft frå ei hytte med to familiar innestengde, gjekk eg langs vegane i hyttefeltet. I dei høge brøytekantane laga det seg brått til med skrifttegn og symbol, og eg tenkte på det merkelege at mennneket ser slike ting i naturen.

For meg var denne opplevinga eit påskot til ein ny fotoserie. Denne serien vil nok havna på haugen av oppbrukte fotoklisjèar, men det bryr meg ikkje. Det viktigaste er at det er noko å sjå etter. Om ein er på Vågslid eller i Venezia.

Hvordan jeg lærte å like regn

Før jeg flyttet til Norge sa kjæresten min til meg: 
– Det regner mye på den norske vestkysten.
– Jeg liker regn, svarte jeg.

Det var kanskje ikke helt sant. Men jeg flyttet; og jeg bor fortsatt på vestkysten.

Lysbildene fra den første turen til Norge ble ironisk nok vannskadet.

Jeg vet fremdeles ikke om jeg liker regn.






Pause på arbeidsplassen

Kompaktkamera. Rett i lomma, alltid med og alltid klar til bruk. Nokre minutt i ein arbeidspause, og ein er i gang. På ein stor industriarbeidsplass er det alltid mykje å oppleva. Motiva er rett framfor augo; særleg det litt abstrakte fangar interessa. Ei verd med fargar og former ein til vanleg ikkje ser. Maling, rust og tauverk lagar dei finaste bilete. Eg må berre hugsa å vera attende i arbeid når pausen er over. (Lagt inn av Lars E. Bø)