Når tungt blir lett

Skytematter er fine. Hvis naboen skal skyta litt, legg han på ei skytematte så steinspruten ikkje skal knusa rutene i huset mitt. I det daglege er skytematter lite påakta visuelle objekt. Eg ser dei betre om eg riv dei ut av samanhengen. Då kan dei minna om andre ting enn det dei er.

Fotoskribent Jörg M. Colberg seier: «Det er viktig for ein fotograf å vera i stand til å skriva om arbeida sine. Samstundes skal bileta vera i stand til å bera si eiga vekt.»

Den store ungarske forfattaren György Konrad visste kva offentleg sensur var. Den som driv med skapande arbeid i frie samfunn har også sensuren hengande over seg. Det kan vera smaksdommarar, forståsegpåarar eller konsesus. Umerkeleg strekkjer me oss for å tilfredsstilla det som heng over oss, og kjenner ikkje handjerna som smekkar igjen.  Konrad skriv i «Havefest»: «Prøver du å være flink etter deres målestokk? En eller annen del av deg kommer alltid til å krølle seg ut av rollen, enten fantasien, eller humoren.»

Denne signaturen tek pause ca ein halv månad, men andre bloggarar dukkar gjerne opp. Me som legg ut foto på bloggen blir glade for spørsmål og saklege kommentarar!


Victoria

Jeg husker godt de første gangene jeg bodde på hotel når jeg var på jobbreise. Det var STORT!
Nå er det ikke fullt så mye stas lenger. Men jeg tar med meg et eller annet kamera hver gang; man vet jo aldri hva man finner.
Denne gangen havnet jeg på ærverdige Victoria Hotel i Stavanger: byens eldste, oppført i år 1900 av en bergensk murmester.
Ærverdigheten var nok større for en del år siden. Nå var det klassiske, fordums stilfulle element som møtte nyere innretninger og mer eller mindre tidsmessige oppgraderinger.
Det skrek etter å bli dokumentert - kanskje det til og med er en klisjé (dere som leser bloggen regelmessig vet at vi elsker klisjéer).
Uansett, det ble en fin tur gjennom hotellets trappehus og ganger.


Det som ikkje er sett før

Kvifor eg gjer det, veit eg ikkje. Syklar om att til dei same stadene, om att og om att. Kanskje ser eg noko nytt som eg ikkje såg sist. Kanskje er noko lagt til eller fjerna. Kanskje står sola i ein annan vinkel. Kanskje det er mørkt og overskya der det sist var sol. Skal vedda på at det tek til å bli spor i asfalten der eg har sykla. Det er som Flax, kanskje er det gevinst på neste lodd.

Resultatet er mange enkeltfoto, denne forbanninga som ikkje passar inn i nokon serie, og som dermed må ha uvanlege kvalitetar for å hevda seg. Likevel er det spennande. Eg står inne i ein rusten konteiner som manglar eine kortveggen og er utan tak. Javisst har eg stått her før. Kanskje eg ser noko eg ikkje har sett før? Den ruststripa i kroken der… Like ved, eit vrak av ei brakke. Eg brukar feil innstilling på kameraet og får ei eksponering på 10 sekund. Då er det berre å halda kamera i ro til det er over. Det går ikkje, men det er greitt nok. Nokon var her før meg; har sove her. På veggen er det spraya «Fuck!».

Sandskapa ligg i sykkelruta. Eg er stadig innom for å sjå korleis dei forandrar seg. Dei som arbeider på anlegget veit kva eg er ute etter: «Du skulle vore her i går, då var han verkeleg fin!». Då blir eg småsur på meg sjølv som ikkje var der i går.

På eit område eg ikkje har vore inne på før kosar ein plante seg i eit pissoar. Ombruk.


I ferjejungelen

Det skulle vore fleire ferjer. Arbeidet med ferjefrie samband på Vestlandet må avsluttast. Det er fint å koma på ei ferje etter å ha køyrt stressande for å nå fram i rett tid. Ferja har folk å sjå på, kanskje snakka med. Du tar ikkje gasspedalen med deg opp eller ned i salongen. Når eg kjem til ei ny ferje er eg over alt for å gjera meg kjend, med unntak der det står «Adgang forbudt». Kanskje stikk eg hovudet inn der òg.

Mellom Skjersholmane og Ranavik går M/F «Bjørnefjord» Enn så lenge. Den har eg reist med  fleire gonger. Sist gløymde eg lesestoff. Kva gjer ein då? Oppdagar noko nytt. Denne gongen det rike plantelivet som kan vera på ei ferje. Eg veit det er gjort i beste meining, men greier ikkje heilt å  gle meg over denne samling av polerte steinar og plast med tjukt lag av støv i bladkronene. Dei er ikkje vatna sidan dei kom ombord, og ikkje treng dei det heller. Bonsai-treet treng normalt ein mannsalder for å verta vakkert. Her er det truleg gjort på eit samleband på kort tid. Og kjenner du ikkje lukta av dampande jungel i det det tette bladverket der fuglane flyg mellom greinene og gibbonane slengjer seg frå liane til liane?

Det siste fotoet er noko heilt anna, ein daud ferjekai på Løfallstrand i Kvinnherad. Eg må pressa kamera mot vindauge for å få med meg dei hjarteomslutta jentenamna, for venterommet er låst. Ved kaien ligg M/F «Fitjar».


Goliat

Goliat-krana til Kværner på Stord vart sprengt ned i mai. Første forsøket feila (foto nr. 1). På andre forsøket fall kjempa. Alt om Goliat og den nye krana  Storen finn du på internett. Eg tok turen for å sjå på den falne kjempa. Litt vemodig; eg har ein tendens til å personalisera daude ting eg har vore van med å sjå over fleire år.

Det knuste skjelettet av Goliat ligg nøyaktig der det var planlagt å landa. To av bileta er av konstruksjonar som eg har frilagt for å visa kva krefter som har vore i sving. Det gule abstrakte 'maleriet' var også på Goliat.


Det metafysiske i ein kvardagsleg oppvask.

 Av og til er det naudsynt å stoppa opp og tenka seg om. Til dømes over dei daglege repeterande handlingane våre. Vask av skitne gryter og rydding av kjøkenbenk er slike naudsynte plikthandlingar me må gjennom.

For gjera dette kjedelege arbeidet meir meiningsfylt, tenkjer eg at oppvask er zen. Eg prøver å setja meg sjølv i ein zen-tilstand. Skyva vekk alle tankar og konsentrera meg heilt om dei tinga som er oppvasken i seg sjøl, gryte for gryte, fat for fat, kost, fille, kjøkenbenk og oppvaskmaskin. Prøver å utføra oppgåvane så godt og nøyaktig eg kan. 

Med dette oppnår ein meditasjon. Oppvaskmeditasjon. Hjernen koplar ut og kviler, det kjennes godt, og oppvasken får ei høgare meining og vert viktig.

(Lagt inn av Roald Sundal)


Det enkle

Flytting frå eit hus til eit anna er ei underleg oppleving; stressande og slitande, men også med små glimt av det fine som i og for seg ikkje har noko med flyttinga å gjera. Før me forlet det gamle huset for godt stod badedøra ein dag på gløtt.

På badet i det nye huset sildra sola gjennom persienna og ned på vasken.

Meir komplisert er det ikkje.



Andre og siste gong – Eggleston

Normalt unngår eg sol når eg skal fotografera. Etter å ha irritert meg kraftig over William Eggleston, roa eg meg ned og tenkte at den fyren må vel ha noko å læra meg, både om sol og fargar. Så eg gjekk eg med kamera ein dag sola stod høgt og himmelen var blå. Resultatet vart over forventning. Fargane var saftige, og kontrastane kunne eg godta. Biletet av brakkeriggen viser at det fungerer også med store deler av motivet i skugge.

Det femte motivet er fotografert i djup skugge, og trehjulssykkelen så seint på kvelden at det var på grensa med handhalde kamera.

Så her er ein trehulssykkel til, mr. Eggleston. Den eine kan vera like bra som den andre. Men i kunstkrinsar er det den som kjem først med noko nytt som står øvst på pallen, same kor bra det kan vera, det som kjem etter. Til alle tider har kunstnarar lånt frå kvarandre; musikarar, biletkunstnarar, forfattarar. Den som for første gong fotograferte ein soloppgang har ikkje patent på evig førsteplass. Tusen andre som har gjort det betre. Det same med roser og snømenn. Så eg slappar av. Med fare for å verta kalla hovmodig og lite jordnær, ser eg min trehjular som likeverdig med mr. Egglestons. Eg ser det unike med Egglestons, men ser også det unike med min. Annleis kan det ikkje vera.

Då eg fotograferte trehjularen tenkte eg på det enorme sløseriet og miljøøydelegginga som framstilling av plastleiker representerer. La oss seia at ein trehjular av dette slaget veg 2,7 kilo. Han veg framleis det same når han vert vraka. Slik er det med dei fleste plastleiker – vekt frå produsent er identisk med vekt som avfall.

Me kan ikkje alle vera pionerar. Så lær av dei beste, og kopiér ivrig til du står på eigne bein, og på det nivået du kjenner deg heime. Når det er gjort kan du strekkja deg litt til.


Bømlanatur

For kort tid sidan var eg enno ein gong på Bømlo, og fekk nokre fine turar. Mange let seg fascinere av den spesielle naturen, og då særleg den lengst ute med havet. Også eg vender attende år etter år. Opplever meg fri med høg himmel og fri horisont. Livet er nøydd å tilpassa seg dei tronge rammene som naturen set. Tre og andre vekster overlever ved å føya seg på stader når livd er mangelvare.

Fotografisk vert det aldri tomt der ute.

Eg er glad i fargar, men her ute høver det godt med svart-kvitt eller svake fargar. Og eg fell for den grafiske enkle forma. For meg er det store opplevingar og masse inspirasjon. Eg vandrar saman med ein lokal fuglekikkar tidleg om morgonen og får god tid til å pusla med mitt.

(Lagt inn av Lars Bø)


Turistattraksjoner

Når man er i Italia er det mange turistattraksjoner å beundre. Byer som Roma, Firenze eller Pisa er fulle av imponerende kultur fra Europas vugge. Noen blir så overveldet over dette synet at de trenger hjelp (Stendhals syndrom).
Men like interessant kan det være å snu seg med ryggen til attraksjonene og se på turistene selv. Alle har selvsagt kamera av en eller annen form i dag og skal forevige vidundrene de ser. Mange skal ta bilde i den samme posituren foran en severdighet som millioner andre har gjort før. Det er ikke nødvendigvis noe galt i det, jeg har gjort det selv; ungene elsker det.
Over de siste årene har jeg samlet på noen turister - noen ganger er de like interessant å se på som attraksjonene selv. Fotografisk sett er dette et godt utforsket felt, ikke noe nytt; Martin Parr f eks har karikert masseturismens mange ansikt i velkjent stil, blant annet i boka Small World. Websiden og bloggen hans er forøvrig vel verdt å ta en tur innom: www.martinparr.com

Pisa, Piazza del Duomo - 2014

Pisa, Piazza del Duomo - 2014

Firenze, Piazza del Duomo - 2011

Roma, Pantheon - 2010

Roma, Pantheon - 2010